1924 yılında toplanan Haliç Konferansı'ndan sonuç alınamaması üzerine konu Milletler Cemiyeti'ne intikal etmiş; cemiyetin kurduğu komisyon 'Brüksel Hattı'nı geçici bir sınır olarak belirlemiştir. Bu kritik süreçte Türkiye'nin Musul üzerindeki haklarını savunmak adına askeri bir müdahale seçeneğini değerlendirdiği sırada patlak veren Şeyh Sait İsyanı, Ankara hükümetinin dış politikadaki manevra kabiliyetini büyük ölçüde kısıtlamıştır.
Bu tarihsel arka plan dikkate alındığında, 5 Haziran 1926 tarihinde imzalanan Ankara Antlaşması'na giden süreç ve sonuçları hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- İç politikada yaşanan istikrarsızlık, dış politikada diplomatik bir geri adıma neden olmuş ve Misak-ı Milli'den taviz verilerek Musul Irak'a bırakılmıştır.Answer
- BMilletler Cemiyeti, Türkiye'nin bölgede halk oylaması (plebisit) yapılması yönündeki talebini kabul ederek Musul'un siyasi geleceğini bölge halkına bırakmıştır.
- CAnkara Antlaşması ile Musul, siyasi olarak Türkiye'ye bağlı kalmak kaydıyla, petrol gelirlerinin yönetimi İngiliz mandasındaki Irak'a devredilmiştir.
- Dİngiltere, Türkiye'nin Musul üzerindeki haklarını tanıması karşılığında Şeyh Sait İsyanı'nın bastırılması için Ankara hükümetine askeri destek sağlamıştır.
- ELozan Konferansı sırasında çözüme kavuşturulan Brüksel Hattı, Ankara Antlaşması ile Türkiye lehine genişletilerek günümüzdeki Türkiye-Irak sınırı kesinleşmiştir.
Answer
İç politikada yaşanan krizin dış politikadaki gücü zayıflatmasıyla Musul'un Irak'a bırakılarak Misak-ı Milli'den taviz verildiğini belirten ifade doğrudur.
İç politikada çıkan Şeyh Sait İsyanı, Türkiye'nin Musul sorunu için planladığı askeri harekât ihtimalini ortadan kaldırmıştır. Ordunun isyanı bastırmakla meşgul olması ve ülkenin iç karışıklık içine girmesi, İngiltere karşısında Türkiye'nin elini zayıflatmış; sonuç olarak Ankara Antlaşması ile Musul, Irak'a (İngiliz mandasına) bırakılmak zorunda kalınmıştır. Bu durum Misak-ı Milli'den verilen önemli bir tavizdir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İç Politika - Dış Politika Etkileşimi (Şeyh Sait İsyanı ve Musul)
Practice More
Musul Sorunu'nun çözülememesinin ardından Türkiye'nin dış politikada Batılı devletlerle olan ilişkilerini dengelemek adına Milletler Cemiyeti'ne giriş sürecini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s