Question

Difficulty: MediumHükümet Sistemleri ve Demokrasi Modelleri

Türkiye'de 2017 anayasa değişiklikleri ile hayata geçirilen hükümet sisteminde, yasama ve yürütme organlarının birbirlerinin görev sürelerini kısaltarak seçmen iradesine başvurulmasını sağlayan "seçimlerin karşılıklı yenilenmesi" mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Seçimlerin yenilenmesi kararı hangi organ tarafından alınmış olursa olsun, Türkiye Büyük Millet Meclisi genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır.Answer
  2. B
    Türkiye Büyük Millet Meclisi, üye tamsayısının salt çoğunluğuyla alacağı bir kararla seçimlerin yenilenmesine karar verebilir.
  3. C
    Cumhurbaşkanı'nın seçimleri yenileme kararı alabilmesi için Meclis'in salt çoğunluğunun onayını alması veya haklı bir gerekçe göstermesi şarttır.
  4. D
    Seçimlerin yenilenmesine karar verildiğinde, mevcut Cumhurbaşkanı'nın ve Meclis'in tüm yetkileri derhal sona erer ve seçimlere kadar 'geçici yürütme kurulu' kurulur.
  5. E
    Meclis tarafından alınan seçimlerin yenilenmesi kararı bir 'parlamento kararı' olduğu için Cumhurbaşkanı'nın onayına sunulur ve Cumhurbaşkanı bu kararı veto edebilir.

Answer

Seçimlerin yenilenmesi kararı hangi organ tarafından verilirse verilsin, yasama ve yürütme seçimlerinin aynı gün ve birlikte yapılması zorunludur.
1982 Anayasası'nın 116. maddesine göre; Türkiye Büyük Millet Meclisi, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar verebilir veya Cumhurbaşkanı seçimlerin yenilenmesine karar verebilir. Bu kararların sonucunda hem Meclis genel seçimi hem de Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte, yani aynı gün gerçekleştirilir. Bu düzenleme, yasama ve yürütme organlarının siyasi uyum içinde kalmasını ve seçim meşruiyetlerinin aynı döneme dayanmasını hedefler.

Step-by-Step Solution

1
Hükümet sisteminin temel özelliğini belirleme
2017 değişikliği ile geçilen sistemde yasama ve yürütme organları arasında karşılıklı etkileşim mekanizması (seçimlerin yenilenmesi) öngörülmüştür.
Sistemin 'sert kuvvetler ayrılığına' dayanmasına rağmen organların birbirini dengelemesini sağlamak.
2
Anayasa'nın 116. maddesini analiz etme
Meclis'in 3/53/5 çoğunlukla, Cumhurbaşkanı'nın ise tek başına seçimleri yenileme yetkisi olduğu saptanır.
Yenileme yetkisinin kullanım usulünü ve hukuki sonuçlarını belirlemek.
3
Seçim takvimi kuralını doğrulama
Karar sonrası her iki seçimin de (Meclis ve Cumhurbaşkanlığı) birlikte yapılması gerektiği sonucuna ulaşılır.
Organların meşruiyet sürelerini eşitlemek ve sistemin kilitlenmesini önlemek.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde Seçimlerin Yenilenmesi (Fesih)

Practice More

Seçimlerin yenilenmesi durumunda Cumhurbaşkanı'nın kaçıncı döneminde olduğuna göre adaylık şartlarını inceleyiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question