Examkin

Question

Difficulty: HardTürkiye'de Kırsal Yerleşmeler ve Yerleşme Dokuları

Türkiye’de kırsal yerleşmelerin dokusu üzerinde yer şekilleri ve su kaynakları gibi doğal faktörlerin yanı sıra beşerî ve ekonomik faktörler de etkili olmaktadır. Bazı yörelerde yer şekillerinin sade olmasına ve su kaynaklarının yerleşmeyi belirli bir noktaya zorlamamasına rağmen, evlerin geniş tarım alanları içerisine mesafeli şekilde dağıldığı 'gevşek dokulu' yerleşmelere rastlanır. Bu durum, yer şekilleri ve suyun zorunlu kıldığı 'dağınık yerleşme'den farklı bir gelişim süreci izler.

Buna göre, yer şekillerinin düz ve suyun bol olduğu alanlarda görülen bu gevşek dokulu yerleşmelerin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Tarım arazilerinin miras yoluyla parçalanmış olması ve mülkiyet yapısının dağınıklığıAnswer
  2. B
    Bitki örtüsünün gür olması nedeniyle konut yapımında ahşap malzemenin tercih edilmesi
  3. C
    Akarsu rejimlerinin düzensiz olması sebebiyle yerleşmelerin vadi tabanlarından uzaklaşması
  4. D
    Karasal iklimin etkisiyle kış aylarında hayvancılık faaliyetlerinin ahırlarda yapılması
  5. E
    Güvenlik kaygılarıyla yerleşmelerin ana ulaşım yollarının uzağında kurulmuş olması

Answer

Gevşek dokulu yerleşmelerin temel nedeni tarım arazilerinin miras yoluyla parçalanmış olması ve mülkiyet yapısının dağınıklığıdır.
Kırsal yerleşme dokuları üzerinde doğal faktörler kadar beşerî faktörler de etkilidir. Yer şekillerinin düz olduğu alanlarda su kaynakları her yerde mevcutsa normalde yerleşmenin toplu olması beklenmez, ancak evler yine de birbirinden uzaksa bunun en temel sebebi tarım arazilerinin miras yoluyla küçük parçalara ayrılması ve her hak sahibinin kendi arazisi üzerine konut inşa etmesidir.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki koşulları analiz etme
Yer şekilleri sade (düz) ve su kaynakları bol olmasına rağmen evlerin birbirine uzak olduğu tespit edildi.
Doğal faktörlerin (engebe ve su azlığı) toplu yerleşmeyi zorlamadığı bir durum tasvir edilmektedir.
2
Beşerî faktörlerin etkisini değerlendirme
Doğal zorunluluk yoksa, yerleşme dokusunu belirleyen unsurun ekonomik veya hukuki (mülkiyet) olduğu anlaşıldı.
Türkiye'de özellikle Ergene ve Ege ovalarında görülen bu durum, miras hukukuna bağlı arazi parçalanmasıyla doğrudan ilişkilidir.
3
Sonuç çıkarma
Çiftçilerin parçalanmış olan kendi arazilerinin başında durma isteği evlerin dağılmasına yol açar.
Mülkiyet yapısı, doğal koşulların elverişli olduğu yerlerde bile yerleşme dokusunu dağınıklaştırabilir.

Key Concept

Yerleşme Dokularında Beşerî Etkenler (Mülkiyet Yapısı)

Hints

1
Soruda doğal faktörlerin (yer şekilleri ve su) yerleşmeyi kısıtlamadığı bir durumdan bahsediliyor.
2
Türkiye'de tarım arazilerinin miras yoluyla bölünmesi, çiftçilerin yerleşim düzenini nasıl etkiler?
3
Düz bir ovada bile evler birbirinden uzaksa, bu durum insanların ekonomik varlıkları (toprakları) üzerindeki tasarruflarıyla ilgilidir.

Practice More

Karadeniz'deki dağınık yerleşme ile Ergene Havzası'ndaki gevşek dokulu yerleşmenin nedenlerini karşılaştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Kırsal Yerleşmeler ve Yerleşme Dokuları

More questions from this topic