Kamu yönetimi ve resmî yazışma süreçlerinde imla kurallarına uyulması, metnin ciddiyetini ve profesyonelliğini yansıtan temel bir unsurdur. Türk Dil Kurumu'nun (TDK) güncel kuralları çerçevesinde birleşik kelimelerin yazımı bu süreçte büyük önem taşır.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
- AToplantıda alınan kararların yanı sıra ek gündem maddeleri de kurulun onayına sunuldu.
- BYeni projenin uygulama aşamalarının hafta içi mesai saatleri içerisinde tamamlanması planlanmaktadır.
- Soruşturma kapsamında elde edilen bulgular, zanlının suç üstü yakalandığını açıkça ortaya koymaktadır.Answer
- DKurumun stratejik hedeflerine ulaşabilmesi için yetkin bir başyazar tarafından hazırlanan rapor incelendi.
- EEkonomik veriler ışığında yapılan isabetli öngörüler, kurumun gelecek vizyonunu şekillendirmektedir.
Answer
Suçüstü ifadesinin 'suç üstü' şeklinde ayrı yazıldığı seçenek yanlıştır; doğrusu 'suçüstü' şeklinde bitişik olmalıdır.
Doğru cevap olan 'suç üstü' ifadesi yazım bakımından hatalıdır. Türk Dil Kurumu'nun kurallarına göre, 'alt, üst, üzeri' sözcükleri somut bir yer (örneğin 'böbrek üstü bezi'ndeki gibi bir organın üstü veya 'yer altı'ndaki gibi toprağın altı) bildirmiyorsa bitişik yazılır. 'Suçüstü' kelimesi de somut bir mekân değil, bir durum/zaman bildirdiği için 'olağanüstü', 'akşamüstü', 'bilinçaltı' gibi kelimelerle aynı kurala tabi olup bitişik yazılmalıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Somut yer bildirmeyen 'alt, üst, üzeri' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerin bitişik yazılması kuralı.
Hints
1
Cümlelerdeki 'yanı sıra', 'hafta içi' ve 'suçüstü' gibi ifadelerin yazım kurallarını gözden geçirin.
2
'Alt, üst ve üzeri' sözcükleri somut bir yer bildirmediğinde (soyut/durum anlamında kullanıldığında) nasıl yazılır hatırlamaya çalışın.
3
'Suçüstü' kelimesi 'suçun işlendiği yer' değil, 'suç işlendiği an' (cürümmeşhut) anlamına geldiği için soyut bir kavramdır ve bitişik yazılmalıdır.
Practice More
TDK'nin 'Bitişik Yazılan Birleşik Kelimeler' başlığı altındaki 'alt, üst, üzeri' maddesini benzer örneklerle (akşamüzeri, ayakaltı, öğleüstü) pekiştirin.
Alternative Method
Sözcüğü cümleden çıkarıp yerine benzer yapıda bildiğiniz başka bir kelime koyun. Örneğin 'akşamüstü' bitişik yazılıyorsa, 'suçüstü' de aynı mantıkla bitişik yazılır.
Estimated Time:1m 15s