Lozan Barış Konferansı'nda taraflar arasında bir uzlaşma sağlanamadığı için çözümü sonraya bırakılan tek konu olan Musul Sorunu, Milletler Cemiyeti'nin müdahalesi ve yaşanan diplomatik süreçlerin ardından Haziran tarihinde imzalanan Ankara Antlaşması ile sonuçlandırılmıştır.
Bu antlaşmanın hükümleri ve sonuçları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Irak hükümeti, Musul petrol gelirlerinin %10'unu 25 yıl süreyle Türkiye'ye vermeyi kabul etmiştir.Answer
- BMilletler Cemiyeti tarafından önerilen Brüksel Hattı reddedilmiş ve Musul Türkiye sınırlarına dahil edilmiştir.
- CMusul ve Kerkük bölgelerinde halkın görüşüne başvurulması amacıyla plebisit (halk oylaması) yapılması kararlaştırılmıştır.
- DTürkiye, Musul üzerindeki haklarından vazgeçme karşılığında Boğazlar üzerindeki tam egemenliğini erkenden elde etmiştir.
- EHakkari bölgesi Irak sınırları içerisine dahil edilmiş, buna karşılık Süleymaniye Türkiye'ye bırakılmıştır.
Answer
Irak'ın Musul petrol gelirlerinin %10'unu 25 yıl süreyle Türkiye'ye vermeyi kabul etmesi, 1926 Ankara Antlaşması'nın temel maddelerinden biridir.
1926 yılında Türkiye, İngiltere ve Irak arasında imzalanan Ankara Antlaşması'na göre; Musul, Kerkük ve Süleymaniye Irak'a bırakılmıştır. Buna karşılık, bölgedeki petrol gelirlerinin %10'unun 25 yıl süreyle Türkiye'ye verilmesi kararlaştırılmıştır. Bu durum, Misak-ı Milli'den taviz verilmiş olsa da ekonomik bir hak elde edildiğini gösterir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
1926 Ankara Antlaşması ve Musul'un Irak'a Bırakılma Şartları
Hints
1
Bu antlaşma Türkiye, İngiltere ve Irak arasında imzalanmıştır.
2
Antlaşma ile Misak-ı Milli'den önemli bir taviz verilmiştir ancak ekonomik bir gelir hakkı sağlanmıştır.
3
Türkiye'ye petrol gelirlerinden %10 pay verilmesi maddesini hatırlayın.
Practice More
Musul Sorunu'nun çözüm sürecinde etkili olan iç olaylardan Şeyh Sait İsyanı'nı inceleyerek dış politikanın iç politikadan nasıl etkilendiğini görebilirsiniz.
Alternative Method
Türkiye daha sonra bu petrol gelir hakkından tek seferlik bir nakit ödeme (500.000 Sterlin) karşılığında vazgeçme opsiyonunu da değerlendirmiştir.
Estimated Time:1m 0s