Examkin

Question

Difficulty: HardBirleşik Kelimelerin Yazımı

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Mutfaktaki raflara yeni aldığı taze çörek otu paketlerini özenle yerleştirdi.
  2. B
    Bu zorlu süreçte kendisine uzatılan her yardım elini büyük bir vefa borcu addetti.
  3. C
    Eski belgeleri sınıflandırırken bazı önemli ayrıntıları birbirinden dikkatle ayırt etti.
  4. Müdür Bey, hazırladığı raporu yönetim kuruluna arzettiğinde salonda derin bir sessizlik oldu.Answer
  5. E
    Bahçenin güneş gören kısmına ektiği hanımeli fideleri kısa sürede boy vermeye başladı.

Answer

Hazırladığı raporu yönetim kuruluna 'arzettiğinde' ifadesinin yer aldığı seçenek yanlıştır; çünkü bu ifade 'arz ettiğinde' şeklinde ayrı yazılmalıdır.
Doğru yanıt olan cümlede geçen 'arzettiğinde' ifadesi hatalıdır. 'Arz etmek' birleşik fiili kurulurken herhangi bir ses düşmesi (sabretmek gibi) veya ses türemesi (reddetmek gibi) meydana gelmez. TDK kurallarına göre yardımcı fiille kurulan birleşik fiillerde ses olayı yoksa kelimeler ayrı yazılmalıdır. Bu nedenle ifade 'arz ettiğinde' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri tespit et.
Tespit edilen sözcükler: çörek otu, addetti, ayırt etti, arzettiğinde, hanımeli.
Yazım yanlışının hangi kelime grubunda olduğunu bulmak için ilk adımdır.
2
Yardımcı fiille kurulan birleşik fiilleri (etmek/olmak) ses olayı yönünden incele.
'Addetti' (ad+etmek) sözcüğünde ünsüz türemesi olduğu için bitişik yazılması doğrudur. 'Ayırt etti' ve 'arz etti' fiillerinde ses olayı yoktur.
Türkçede yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerin bitişik yazılması için ses düşmesi veya türemesi şarttır.
3
Anlam kaymasına uğrayan bitki ve nesne adlarını kontrol et.
'Hanımeli' anlam kaymasına uğradığı için bitişik, 'çörek otu' ise 'ot' kelimesi anlamını koruduğu için ayrı yazılır.
Birleşik kelimelerin bitişik veya ayrı yazılmasındaki en temel kurallardan biri anlam değişimidir.
4
Hatalı olan seçeneği belirle.
'Arz etti' ifadesinde ses olayı olmamasına rağmen bitişik yazılması kural ihlalidir.
Kurala aykırı kullanımı tespit ederek doğru cevaba ulaşılır.

Key Concept

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiiller ve Anlam Kayması Kuralı

Practice More

Benzer şekilde ses olayı olmayan 'terk etmek' ve 'sağ ol' gibi yapıların yazımını tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Birleşik Kelimelerin Yazımı

More questions from this topic