Examkin

Question

Difficulty: HardHukukun Kaynakları ve Normlar Hiyerarşisi

Normlar hiyerarşisi, hukuk kurallarının altlık-üstlük ilişkisi içinde bir düzen oluşturmasını ve alt basamaktaki bir kuralın üst basamaktaki kurala aykırı olmamasını ifade eden temel bir hukuk ilkesidir. Bu hiyerarşik yapı ve 19821982 Anayasası'nın ilgili hükümleri dikkate alındığında, Türk hukuk sistemindeki normların uygulanmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Usulüne uygun yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalar ile kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi halinde antlaşma hükümleri esas alınır.
  2. B
    İçtihadı birleştirme kararları, normlar hiyerarşisinde kanun düzeyinde yer aldığından tüm adli ve idari makamlar için bağlayıcı nitelik taşır.
  3. C
    Bir kanun ile olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin (CBK) aynı konuda farklı hükümler içermesi durumunda, düzenleme tarihlerine bakılmaksızın kanun hükümleri uygulanır.
  4. Temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmaların Anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurulamaması, bu antlaşmaların hiyerarşik olarak Anayasa'nın üzerinde yer aldığı anlamına gelir.Answer
  5. E
    Yönetmelikler; kanunlara ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine aykırı olmamak kaydıyla, bu düzenlemelerin uygulanmasını sağlamak üzere çıkarılan alt düzenleyici işlemlerdir.

Answer

Milletlerarası antlaşmaların Anayasa Mahkemesi denetimine tabi olmaması, onların Anayasa'nın üzerinde yer aldığı anlamına gelmez; Anayasa hiyerarşinin en tepesindedir.
Milletlerarası antlaşmalar, Türk hukuk sisteminde kanun hükmündedir. Her ne kadar temel hak ve özgürlüklere ilişkin olanlar kanunlarla çatışırsa antlaşma hükümleri esas alınsa da, bu durum sadece kanun-antlaşma ilişkisi içindir. Anayasa, hiyerarşinin en üst basamağındadır ve tüm antlaşmalar hiyerarşik olarak Anayasa'nın altında yer alır. Antlaşmalar hakkında Anayasa Mahkemesine iptal davası açılamaması, bir hiyerarşik üstünlük değil, Anayasa'nın öngördüğü bir yargısal kısıtlamadır.

Step-by-Step Solution

1
Hiyerarşik katmanları belirleme
En üstte Anayasa (11), altında Kanun/Antlaşma/İçtihadı Birleştirme Kararı (22), altında CBK (33) ve en altta Yönetmelik (44) bulunur.
Normlar arasındaki altlık-üstlük ilişkisini analiz etmek için standart piramit yapısını hatırlamak gerekir.
2
Milletlerarası antlaşmaların özel durumunu inceleme
Temel haklara ilişkin antlaşmalar kanunla çatışırsa antlaşma uygulanır (90/590/5), ancak antlaşmaların tamamı Anayasa'nın altındadır.
Anayasa'nın 9090. maddesi antlaşmaların kanun düzeyinde olduğunu belirtir, ancak Anayasa'dan üstün kılmaz.
3
Yargısal denetim ve hiyerarşi ilişkisini analiz etme
Antlaşmalar hakkında iptal davası açılamaması (9090. md), bir 'denetim yasağı'dır; bu durum normu hiyerarşik olarak Anayasa'nın üzerine çıkarmaz.
Yargı yolu kapalılığı, bir normun geçerliliğini Anayasa'dan aldığı gerçeğini değiştirmez.

Key Concept

Normlar Hiyerarşisi ve Milletlerarası Antlaşmaların Statüsü

Hints

1
Türk hukuk sisteminde hiçbir metin veya normun Anayasa'dan daha üstte olamayacağını hatırlayın.
2
Milletlerarası antlaşmalar için getirilen 'denetim yasağı' ile 'hiyerarşik konum' arasındaki farka odaklanın.
3
Anayasa'nın 90/590/5. maddesi antlaşmaların kanunlarla olan ilişkisini düzenler, ancak Anayasa ile olan ilişkisinde üstünlük tanımaz.

Practice More

Milletlerarası antlaşmaların onaylanma süreci ve TBMM'nin 'uygun bulma kanunu' ile olan ilişkisini inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question

Topics

Hukukun Kaynakları ve Normlar Hiyerarşisi

More questions from this topic