1982 Anayasası'nda düzenlenen "Anayasaya Aykırılığın Diğer Mahkemelerde İleri Sürülmesi" (Somut Norm Denetimi / İtiraz Yolu) mekanizması; görülmekte olan bir davada uygulanacak olan normların Anayasa'ya uygunluğunun denetlenmesini sağlayan, usul kuralları ve kapsamı anayasal düzeyde sıkı şartlara bağlanmış bir denetim yoludur. Bu mekanizmanın işleyişi ve sonuçları ile ilgili 1982 Anayasası hükümleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Somut norm denetimine konu olabilecek metinler sadece kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleridir; TBMM İçtüzüğü ve diğer parlamento kararları, bir davada uygulanacak kural niteliği taşısalar dahi bu yolla Anayasa Mahkemesinin önüne getirilemezler.Answer
- BAnayasa Mahkemesi’nin bir itiraz başvurusunu usul yönünden (başvuru şartlarının eksikliği vb.) reddetmesi durumunda, aynı hükmün tekrar itiraz konusu yapılabilmesi için kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından itibaren on yıl geçmesi zorunludur.
- CAnayasa Mahkemesi kendisine ulaşan başvuruyu beş ay içinde karara bağlamazsa, yerel mahkeme davayı kendiliğinden durdurur ve AYM’nin nihai kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını beklemekle yükümlüdür.
- DMahkemenin itiraz yoluna başvurabilmesi için mutlaka davanın taraflarından birinin Anayasa’ya aykırılık iddiasında bulunması gerekir; hâkimin davanın sonucunu etkileyecek olan normu re’sen Anayasa Mahkemesine taşıma yetkisi bulunmamaktadır.
- EOlağanüstü hal dönemlerinde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile Bütçe Kanunları, derdest bir davada uygulanacak kural olmaları kaydıyla somut norm denetimi yoluyla Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenebilir.
Answer
Somut norm denetimi kapsamında sadece kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleri AYM önüne taşınabilir; Parlamento Kararları ve TBMM İçtüzüğü bu denetim yolunun kapsamı dışındadır.
Doğru ifade; itiraz yoluyla sadece kanunların ve CBK'ların denetlenebileceğini, parlamento kararlarının (İçtüzük dahil) bu kapsama girmediğini belirten seçenektir. 1982 Anayasası'nın 152. maddesi başvuru konusunu sadece kanun ve CBK ile sınırlandırmıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu) Kapsamı ve Usulü
Hints
1
İtiraz yoluna (somut norm denetimi) hangi normların konu olabileceğini Anayasa m. 152'de inceleyin.
Practice More
İtiraz yolu ile iptal davası (soyut norm denetimi) arasındaki farkları bir tablo halinde karşılaştırın.
Estimated Time:2m 0s