Question

Difficulty: MediumMeridyenler ve Boylam Etkileri

Türkiye'de ardışık iki meridyen arasındaki kuş uçuşu uzaklık Hatay (3636^{\circ} Kuzey) yakınlarında yaklaşık 8888 km iken, Sinop (4242^{\circ} Kuzey) yakınlarında yaklaşık 8282 km'ye düşmektedir. Bu mesafe farkına rağmen, her iki ilde de ardışık iki meridyen arasındaki yerel saat farkının değişmeyerek 44 dakika olarak kalması aşağıdakilerden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

  1. A
    Türkiye'nin Başlangıç Meridyeni'ne göre Doğu Yarım Küre'de yer almasıyla
  2. Dünya'nın çizgisel dönüş hızının kutuplara doğru azalmasıylaAnswer
  3. C
    Türkiye'de dağların genellikle doğu-batı yönlü uzanmasıyla
  4. D
    Türkiye'nin boylam derecelerinin 264526-45 Doğu arasında olmasıyla
  5. E
    Yerel saatin her zaman en doğuda yer alan Iğdır'da en ileri olmasıyla

Answer

Dünya'nın çizgisel dönüş hızının kutuplara doğru azalması
Dünya kendi ekseni etrafında dönerken açısal hızı her noktada aynıdır, bu nedenle meridyenler arasındaki zaman farkı (44 dakika) sabittir. Ancak meridyenler kutuplarda birleştiği için aralarındaki mesafe daralır. Mesafenin daralmasına rağmen zamanın sabit kalması, kutuplara doğru gidildikçe Dünya'nın çizgisel dönüş hızının azalması sayesinde gerçekleşir.

Step-by-Step Solution

1
Meridyenlerin geometrik yapısının analiz edilmesi
Meridyenler kutup noktalarında birleştiği için ardışık iki meridyen arasındaki kuş uçuşu mesafe Ekvator'dan kutuplara doğru kısalır. Türkiye'nin güneyinden (Hatay) kuzeyine (Sinop) gidildikçe bu mesafenin daraldığı görülür.
Soruda verilen 8888 km ve 8282 km verilerinin mekansal nedenini anlamak.
2
Zaman farkının değerlendirilmesi
Dünya'nın bir tam dönüşünü (360360^{\circ}) 2424 saatte tamamlaması, her 11^{\circ} boylam farkının her yerde 44 dakikalık zaman farkına karşılık gelmesini sağlar (açısal hızın sabitliği).
Boylamlar arasındaki zaman farkının neden değişmez olduğunu saptamak.
3
Hız, mesafe ve zaman ilişkisinin kurulması
Kuzeye gidildikçe meridyenler arasındaki yol (mesafe) kısalmaktadır. Buna rağmen zaman farkının (4 dakika) aynı kalması için o enlemdeki dönüş hızının (çizgisel hız) da aynı oranda azalmış olması gerekir.
Mesafe ve zaman arasındaki dengenin çizgisel hız ile sağlandığını doğrulamak.

Key Concept

Açısal ve Çizgisel Hız İlişkisi

Alternative Method

Matematiksel bir mantık yürütülürse: Hız = Yol / Zaman. Zaman (44 dakika) sabitken Yol (mesafe) azalıyorsa, eşitliğin bozulmaması için Hız'ın da azalması gerektiği sonucuna kolayca varılabilir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question