Türkiye'nin iklim özelliklerini belirleyen faktörler analiz edildiğinde; mutlak konum (enl… — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür

Türkiye'nin iklim özelliklerini belirleyen faktörler analiz edildiğinde; mutlak konum (enlem) ve özel konum (denizellik, yükselti, karasallık, yer şekilleri) şartlarının sıcaklık dağılışı üzerindeki etkileri net bir şekilde gözlemlenebilmektedir.

Aşağıdaki tabloda, Türkiye'nin farklı bölgelerinde yer alan ve yaklaşık aynı boylam üzerinde bulunan $X$ ve $Y$ merkezlerinin Ocak ayı sıcaklık değerleri verilmiştir:

Merkez	Ocak Ayı Gerçek Sıcaklık	Ocak Ayı İndirgenmiş Sıcaklık
$X$	$8^\circ C$	$8,2^\circ C$
$Y$	$-3^\circ C$	$10^\circ C$

Buna göre, tablo verilerinden hareketle ulaşılabilecek aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A
$Y$ merkezinin yükseltisi $X$ merkezinden daha fazladır.
B
$Y$ merkezi, $X$ merkezine göre daha güney enlemlerde yer almaktadır.
C
$X$ merkezinde denizellik etkisi, kış sıcaklıklarının $Y$ 'den yüksek olmasını sağlamıştır.
D
$X$ merkezi kıyı kuşağında, $Y$ merkezi ise iç kesimlerde yer almaktadır.
$Y$ merkezinde Ocak ayında görülen gerçek sıcaklığın düşük olması enlem etkisinden kaynaklanmaktadır.Answer

Answer

İlgili merkezler arasında yapılan analizde, güneyde yer alan merkezin gerçek sıcaklığının çok daha düşük olmasının temel sebebi enlem değil, yükselti ve karasallık gibi özel konum faktörleridir.

Tablodaki verilere göre, indirgenmiş sıcaklığı yüksek olan merkez daha güneyde yer alır. Dolayısıyla bu merkezin gerçek sıcaklığının çok düşük olması enlem etkisiyle değil, yükseltinin fazla olması (

2600

m) ve karasallık gibi özel konum faktörleriyle açıklanır. Enlem etkisine göre güneydeki merkezin daha sıcak olması gerekirdi.

Step-by-Step Solution

Merkezlerin yükseltilerini hesaplayın.

X

(8,2 - 8) \times 200 = 40

Y

(10 - (-3)) \times 200 = 2600

Gerçek ve indirgenmiş sıcaklık farkı her

200

metrede

1^\circ C

değişim gösterir.

Enlem etkisini belirlemek için indirgenmiş sıcaklıkları karşılaştırın.

Y

(

10^\circ C

) >

X

(

8,2^\circ C

Yükselti etkisi çıkarıldığında

Y

daha sıcaktır; bu da

Y

'nin daha güneyde (ekvatora yakın) olduğunu kanıtlar.

Gerçek sıcaklık farkının nedenini sorgulayın.

X

(

8^\circ C

) >

Y

(

-3^\circ C

Güneydeki

Y

merkezinin daha soğuk olması enlemle çelişir (anomali). Bu durum denizellikten uzaklaşma (karasallık) ve şiddetli yükselti ile açıklanır.

Key Concept

İndirgenmiş sıcaklık değerleri üzerinden yapılan karşılaştırmalar sadece mutlak konum (enlem) hakkında bilgi verirken; gerçek ve indirgenmiş sıcaklık arasındaki fark özel konum (yükselti) hakkında bilgi verir.

Hints

İndirgenmiş sıcaklık değerleri arasındaki farkın sadece enlem (mutlak konum) ile ilgili olduğunu unutmayın.

Gerçek sıcaklık ile indirgenmiş sıcaklık arasındaki fark ne kadar fazlaysa, o merkezin yükseltisi o kadar fazladır.

Güneydeki bir merkezin kuzeydeki bir merkezden daha soğuk olması bir sıcaklık anomalisidir ve bu durum enlemle değil özel konumla açıklanır.

Practice More

İndirgenmiş sıcaklık haritalarında yükselti etkisinin tamamen yok sayıldığını ve bu haritalarda görülen sıcaklık değişimlerinin temel kaynağının enlem ile denizellik/karasallık olduğunu pekiştirmek için farklı iller arası kıyaslama soruları çözebilirsiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Topics

More questions from this topic