Lozan Konferansı’nda çözüme kavuşturulamayan Musul Sorunu, 1924-1926 yılları arasında Türk dış politikasının en önemli gündem maddesi olmuştur. Türkiye, Milletler Cemiyeti Meclisinin bu konuda bir "hakem" gibi karar verme yetkisi olmadığını savunarak konuyu Lahey Adalet Divanı'na taşımıştır. Ancak hem uluslararası hukuk platformundaki gelişmeler hem de Türkiye'nin o dönemde karşılaştığı iç siyasi krizler süreci Ankara Antlaşması'na götürmüştür.
Buna göre, Haziran tarihinde imzalanan Ankara Antlaşması ile Musul üzerindeki haklardan feragat edilmesinde etkili olan temel faktörler aşağıdakilerin hangisinde bir arada verilmiştir?
- ABölgede yapılan halk oylamasında (plebisit) halkın Irak tarafını seçmesi ve Türkiye'nin bu demokratik karara saygı duyması
- Lahey Adalet Divanı'nın Milletler Cemiyeti kararını bağlayıcı bulması ve Şeyh Sait İsyanı'nın askeri müdahale seçeneğini zayıflatmasıAnswer
- CMusul petrollerinden alınacak 'luk payın süresiz olarak Türkiye'ye bırakılması ve Hatay'ın o tarihte anavatana katılması
- DTerakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kapatılmasıyla sağlanan siyasi birliğin İngiltere ile savaş kararı alınmasını kolaylaştırması
- ETürkiye'nin Balkan Antantı'na üye olabilmek için İngiltere ile olan tüm sınır sorunlarını ön koşulsuz çözmek istemesi
Answer
Lahey Adalet Divanı'nın Milletler Cemiyeti kararını bağlayıcı bulması ve Şeyh Sait İsyanı'nın askeri müdahale seçeneğini zayıflatması
Doğru seçenek, Musul Sorunu'nun Türkiye aleyhine sonuçlanmasındaki temel iki dinamiği (Lahey Adalet Divanı'nın hukuki mütalaası ve Şeyh Sait İsyanı'nın yarattığı askeri kısıtlılık) tam olarak yansıtmaktadır. Türkiye, Milletler Cemiyeti'nin bağlayıcı karar yetkisini kabul etmek zorunda kalmış ve iç isyan nedeniyle askeri seçeneği kullanamamıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Musul Sorunu'nun çözümünde etkili olan iç ve dış faktörlerin eşgüdümü
Hints
1
Türkiye'nin bu sorunu çözmek için sadece diplomatik değil, askeri hazırlık da yaptığını ancak içeride çıkan büyük bir isyanın bu planları bozduğunu hatırla.
2
Milletler Cemiyeti Meclisi'nin taraflar arasındaki uyuşmazlığı bir 'hakem' sıfatıyla çözüp çözemeyeceği konusundaki tartışmanın hangi uluslararası mahkemeye taşındığını düşün.
3
Şeyh Sait İsyanı'nın ordunun gücünü bölmesi ve Lahey Adalet Divanı'nın cemiyetin kararlarını bağlayıcı bulması, Türkiye'yi Ankara Antlaşması'na zorlayan iki ana sebeptir.
Practice More
Musul Sorunu'nun Misak-ı Milli'den verilen hangi tavizlerden biri olduğunu ve bu tavizin Lozan'da mı yoksa sonrasında mı verildiğini tekrar et.
Estimated Time:2m 0s