Question

Difficulty: MediumMusul Sorunu ve Ankara Antlaşması

Musul Sorunu'nun çözümü için toplanan Haliç Konferansı'ndan sonuç alınamaması üzerine konu Milletler Cemiyetine taşınmıştır. Cemiyetin tayin ettiği komisyonun hazırladığı rapor doğrultusunda 55 Haziran 19261926 tarihinde imzalanan Ankara Antlaşması ile Musul, Irak'a bırakılmış; Türkiye'ye ise bölgedeki petrol gelirlerinin %10\%10'u 2525 yıl süreyle verilmiştir.

Türkiye'nin, Milletler Cemiyeti tarafından belirlenen "Brüksel Hattı"nı sınır olarak kabul edip Musul'daki haklarından feragat etmesinde etkili olan en temel gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Şeyh Sait İsyanı nedeniyle iç güvenliği sağlama önceliğinin diplomasiyi kısıtlamasıAnswer
  2. B
    Sadabat Paktı'nın imzalanmasıyla bölgedeki sınır anlaşmazlıklarının sona ermesi
  3. C
    Balkan Antantı'nın kurulmasıyla Türkiye'nin dış politikada yalnızlıktan kurtulması
  4. D
    Milletler Cemiyeti'nin Musul halkının Türkiye'ye katılma isteğini raporuna yansıtması
  5. E
    Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kurulmasıyla demokratikleşme adımlarının hızlanması

Answer

Türkiye'nin Musul üzerindeki haklarından vazgeçerek 1926 Ankara Antlaşması'nı imzalamasında etkili olan temel gelişme Şeyh Sait İsyanı'nın yarattığı iç güvenlik sorunudur.
Şeyh Sait İsyanı, Türkiye Cumhuriyeti'nin Musul konusunda İngiltere'ye karşı askeri bir harekat düzenleme ihtimalini ortadan kaldırmıştır. Ordunun isyanı bastırmakla meşgul olması ve bölgedeki otorite boşluğu, Türkiye'yi Milletler Cemiyeti'nin İngiltere lehine belirlediği sınırları (Brüksel Hattı) kabul etmeye zorlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Musul Sorunu'nun uluslararası boyutunu değerlendir.
Lozan'da çözülemeyen sorun Milletler Cemiyetine gitmiş, cemiyet 'Brüksel Hattı' ile Musul'un Irak'a bırakılmasını savunmuştur.
İngiltere'nin cemiyet üzerindeki etkisi Türkiye'nin diplomatik seçeneklerini daraltmıştır.
2
Dönemin iç siyasi gelişmelerini incele.
Şeyh Sait İsyanı patlak vermiş, ordu ve devlet kaynakları bu isyanı bastırmaya yoğunlaşmıştır.
Bir devletin dış politikadaki başarısı, iç politikasındaki istikrar ve gücüyle doğrudan ilişkilidir.
3
İç gelişmenin dış politikaya etkisini sentezle.
İsyan nedeniyle askeri müdahale seçeneği zayıflayan Türkiye, İngiltere ile masaya oturarak Musul'un kaybını kabul eden antlaşmayı imzalamıştır.
İçerideki istikrarsızlık dışarıda taviz verilmesine zorunlu kılmıştır.

Key Concept

İç politikadaki gelişmelerin dış politikayı doğrudan etkilemesi (Şeyh Sait İsyanı - Musul Sorunu ilişkisi).
Rate this question