Osmanlı Devleti'nde modernleşme ve hukuk devleti yolunda atılan adımların başlangıcı kabul edilen belgeler, yetki sınırlaması ve hukuki kaynak bakımından incelenmektedir. yılında II. Mahmut döneminde imzalanan Sened-i İttifak, padişahın mutlak otoritesini paylaşması bakımından bir "misak" (sözleşme) olarak tanımlanırken; yılında Abdülmecit döneminde ilan edilen Tanzimat Fermanı, padişahın kendi iradesiyle yasaların üstünlüğünü tanımasıdır. Buna göre, Sened-i İttifak'ı Tanzimat Fermanı'ndan ayıran ve Türk anayasa tarihinde onu "karşılıklı bir belge" kılan temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?
- APadişahın yetkilerini kendi rızasıyla, tebaasından gelen bir talep olmadan sınırlamış olması
- Belgenin, merkezî otorite ile taşradaki yerel güçler (ayanlar) arasındaki bir uzlaşıya dayanmasıAnswer
- Cİlk kez "kanun gücünün üstünlüğü" ilkesinin açıkça ifade edilmiş olması
- DBatılı devletlerin dış baskısıyla hazırlanmış bir ıslahat programı niteliği taşıması
- EPadişahın yasama ve yürütme yetkilerini tamamen seçilmiş bir meclise devretmesi
Answer
Sened-i İttifak'ın Tanzimat Fermanı'ndan ayrılan en temel özelliği, belgenin merkezî otorite (padişah) ile yerel güçler (ayanlar) arasında karşılıklı bir uzlaşıya ve sözleşmeye (misak) dayanmasıdır.
Türk anayasa tarihinde belgeler 'fermanlar' ve 'misaklar' olarak ikiye ayrılabilir. Tanzimat ve Islahat fermanları, padişahın tebaasına haklar tanıdığı tek taraflı irade beyanlarıyken; Sened-i İttifak, padişahın (II. Mahmut) varlığını ve otoritesini kabul ettirmek zorunda kaldığı yerel güçlerle (Ayanlar) yaptığı karşılıklı bir anlaşmadır. Bu nedenle 'karşılıklı bir belge' veya 'misak' olarak adlandırılır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sened-i İttifak'ın Sözleşme (Misak) Niteliği
Hints
1
Sened-i İttifak'ın bir 'ittifak' (birleşme/anlaşma) olarak adlandırılmasının nedenini, belgenin tek taraflı mı yoksa iki taraflı mı olduğunu düşünerek analiz edin.
2
yılında Padişah II. Mahmut'un karşısında oturan ve belgeyi imzalayan 'ayan' kavramının neyi temsil ettiğini hatırlayın.
3
Fermanlar (Tanzimat gibi) yukarıdan aşağıya bir emir niteliğindeyken, Sened-i İttifak'ın merkezî hükümet ile yerel unsurlar arasındaki bir 'uzlaşı' belgesi olduğunu unutmayın.
Practice More
Tanzimat Fermanı ile getirilen hakların tebaaya (vatandaşlara) yönelik olduğunu, Sened-i İttifak'ın ise sadece ayanlara yönelik olduğunu karşılaştıran bir soru çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s