Question

Difficulty: MediumMusul Sorunu ve Ankara Antlaşması

Lozan Barış Konferansı'nda çözüme kavuşturulamayarak Milletler Cemiyeti'ne havale edilen Musul Sorunu, cemiyetin "Brüksel Hattı" tavsiyesi doğrultusunda 55 Haziran 19261926 tarihinde imzalanan Ankara Antlaşması ile neticelenmiştir. Türkiye, bu antlaşma ile Musul'un Irak'a aidiyetini kabul ederken bazı ekonomik haklar elde etmiştir.

Buna göre, 19261926 Ankara Antlaşması ile Türkiye'ye tanınan ekonomik hak aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Musul petrol gelirlerinin %10'unun 25 yıl süreyle Türkiye'ye verilmesiAnswer
  2. B
    Türkiye ve Irak arasında gümrük birliği kurularak ticari muafiyet sağlanması
  3. C
    Bölgedeki Türk petrol şirketlerine işletme imtiyazı ve vergi muafiyeti tanınması
  4. D
    Irak'ın Türkiye'den ithal edeceği ürünlerde gümrük vergilerini tamamen kaldırması
  5. E
    İngiltere'nin Osmanlı'dan kalan dış borçların Musul payını tamamen üstlenmesi

Answer

Musul petrol gelirlerinin %10'unun 25 yıl süreyle Türkiye'ye verilmesi
Doğru seçenek, Ankara Antlaşması'nın 1414. maddesinde açıkça belirtilen; Irak hükümetinin petrol gelirlerinden elde edeceği payın %10\%10'unun 2525 yıl süreyle Türkiye'ye verilmesi hükmünü ifade etmektedir. Türkiye, ilerleyen süreçte bu hakkından 500.000500.000 İngiliz sterlini karşılığında vazgeçmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Konuyu Tanımlama
Lozan'da çözülemeyen Musul Sorunu'nun 1926 Ankara Antlaşması ile çözüldüğünü belirlemek.
Sorunun hangi antlaşma ve dönemle ilgili olduğunu netleştirmek gerekir.
2
Madde Analizi
Antlaşmanın 14. maddesinde yer alan petrol geliri hükmünü hatırlamak.
Türkiye'nin toprak kaybına karşılık elde ettiği tek somut kazanım ekonomiktir.
3
Teknik Detay Kontrolü
Payın %10, sürenin ise 25 yıl olduğunu teyit etmek.
KPSS sorularında rakamsal detaylar ayırt edici unsur olabilir.

Key Concept

1926 Ankara Antlaşması Ekonomik Hükümleri

Hints

1
Musul Sorunu Lozan'da çözülemeyen tek konudur ve Milletler Cemiyeti'ne bırakılmıştır.
2
Türkiye bu antlaşmayla Misak-ı Milli'den taviz vermiş olsa da ekonomik bir tazminat maddesi ekletmeyi başarmıştır.
3
Bu madde, petrol gelirlerinin belirli bir yüzdesinin belirli bir süreyle ödenmesini kapsar.

Practice More

Musul Sorunu'nun çözüm sürecini hızlandıran iç gelişme olan Şeyh Sait İsyanı'nın etkilerini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Türkiye'nin bu hakkını daha sonra nakit paraya (500.000500.000 Sterlin) çevirdiğini bilmek, ekonomik bir maddenin varlığını hatırlamanıza yardımcı olabilir.
Estimated Time:50s
Rate this question