Question

Difficulty: Very hardYazım Kuralları

Resmî yazışmalarda, akademik raporlarda ve kamu kurumu niteliğindeki belgelerde dilin kurallara uygun kullanımı, hem kurumsal imaj hem de hukuksal geçerlilik açısından kritik bir öneme sahiptir. Kurum adlarından birleşik kelimelerin yazımına kadar pek çok kuralın bir arada doğru uygulanması gerekir.

Bu bilgilere göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

  1. A
    Avrupa Birliği'ne uyum süreci kapsamında hazırlanan yeni yönetmelik, kişisel verilerin korunmasına dair evrensel standartları içermektedir.
  2. İçişleri Bakanlığı'nın yayımladığı son genelge ile mülki idare amirlerinin yurt içi görevlendirme kriterleri ve yetki alanları yeniden düzenlendi.Answer
  3. C
    Yükseköğretim Kurulunun kararıyla, üniversitelerin fen ve edebiyat fakültelerine bağlı ana bilim dalları arasındaki koordinasyonun artırılması hedeflenmektedir.
  4. D
    Türkçenin bilimsel bir terminolojiyle geliştirilmesi amacıyla yürütülen projede, lisansüstü eğitim gören araştırmacıların katkıları esas alınmaktadır.
  5. E
    Resmî Gazete'de yayımlanan kararname uyarınca, stratejik kurumlardaki teknolojik altyapının yenilenmesi için ek bütçe tahsis edilmesine öngörü verildi.

Answer

İçişleri Bakanlığı'nın ifadesinde kesme işareti kullanılması yanlıştır çünkü Türk Dil Kurumu'nun güncel kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Türk Dil Kurumu'nun Yazım Kuralları kılavuzuna göre, kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz. Bu nedenle 'İçişleri Bakanlığının' şeklinde yazılması gereken ifade, kesme işaretiyle yazılarak hata yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki kurum, kuruluş ve özel adlara gelen ekleri tespit etme
Avrupa Birliği'ne, İçişleri Bakanlığı'nın, Yükseköğretim Kurulunun, Türkçenin ve Resmî Gazete'de ifadeleri incelendi.
Yazım kuralları sorularında özel adlara getirilen noktalama işaretleri ve eklerin uyumu birincil hata kaynağıdır.
2
Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin kuralını uygulama
Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kesme ile ayrılmayacağı kuralı gereği 'Bakanlığının' yazımı doğruyken, 'Bakanlığı'nın' yazımının yanlış olduğu belirlendi.
TDK'nin en temel ve en çok karıştırılan kurallarından biri kurum adlarına ek getirilirken kesme kullanılmamasıdır.
3
Özel istisnaları ve yapım eki kuralını kontrol etme
Avrupa Birliği'nin bir istisna olarak kesme işareti aldığı, Türkçenin kelimesinin ise yapım eki aldığı için kesme ile ayrılmadığı doğrulandı.
Üst düzey sorularda temel kuralın dışındaki istisnalar (AB örneği gibi) çeldirici olarak kullanılır.

Key Concept

Kurum, kuruluş ve kurul adlarına getirilen eklerin yazımı

Hints

1
Kurum ve kuruluş adlarına (örneğin okul, bakanlık, dernek) getirilen eklerin nasıl yazıldığını hatırlayın.
2
Özel adlara gelen yapım eklerinden (örneğin -ce, -li, -ler) sonra gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılıp ayrılmadığını düşünün.
3
Kurum adları kuralında Avrupa Birliği'nin çok özel bir istisna olduğunu ve kuralın aksine eklerinin ayrıldığını unutmayın.

Practice More

Kurum adları ile eser adları (kitap, dergi, gazete) arasındaki kesme işareti ayrımını pekiştirmek için farklı örnekler çözün.

Alternative Method

Kesme işareti kullanımında 'Özel Ad + Yapım Eki + Çekim Eki' formülünü (ayrılmaz) ve 'Kurum/Kuruluş' kuralını (istisna hariç ayrılmaz) bir kontrol listesi olarak kullanabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question