Question

Difficulty: MediumBireysel Başvuru

1982 Anayasası’na göre, kamu gücü tarafından temel hak ve özgürlüklerinin ihlal edildiğini iddia eden bir kişinin Anayasa Mahkemesine "bireysel başvuru" (anayasa şikâyeti) yoluna başvurabilmesi için yerine getirmesi gereken öncelikli şart aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İhlale neden olduğu ileri sürülen işlem veya karara karşı öngörülmüş olan idari ve yargısal olağan kanun yollarının tamamının tüketilmiş olmasıAnswer
  2. B
    İhlale konu olan hakkın sadece 1982 Anayasası’nda yer alan sosyal ve ekonomik haklardan biri olması
  3. C
    Başvurunun doğrudan Yargıtay veya Danıştay Genel Kurullarına dilekçe ile yapılması
  4. D
    Başvuru sahibinin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması ve kamu tüzel kişiliği statüsünde bulunması
  5. E
    İhlalin gerçekleştiği tarihten itibaren en az bir yıllık bekleme süresinin dolmuş olması

Answer

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilmesi için temel usul şartı, ihlale yol açan karara karşı tüm olağan kanun yollarının (istinaf, temyiz vb.) tüketilmiş olmasıdır.
Bireysel başvuru yolu, anayasal hakları ihlal edilen kişilere sunulan ikincil bir hukuk yoludur. Bu yolun açılabilmesi için, başvurucunun öncelikle elindeki tüm standart hukuki yolları (itiraz, istinaf, temyiz gibi) tüketmiş ve kesin bir sonuç almış olması gerekir. Bu prensip hukukta 'ikincillik ilkesi' olarak adlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Başvuru mekanizmasının niteliğini belirle.
Bireysel başvuru "ikincil" (subsidier) bir yoldur.
Anayasa Mahkemesi bir temyiz mercii değildir, sadece hak ihlali denetimi yapar.
2
Usul şartlarını kontrol et.
Olağan kanun yollarının (derece mahkemeleri süreçlerinin) bitmesi gerekir.
Mahkemeler kendi hatalarını düzeltme şansına sahip olmalıdır; AYM'ye ancak çare kalmadığında gidilir.
3
Doğru seçeneği onayla.
Olağan kanun yollarının tüketilmesi şartı temel zorunluluktur.
Anayasa'nın 148. maddesi bu şartı açıkça hükme bağlamıştır.

Key Concept

Bireysel Başvurunun İkincilliği

Hints

1
Bireysel başvuru, diğer tüm mahkeme yolları kapandığında gidilen 'son' kapıdır.
2
Bir kararın kesinleşmiş olması, yani üst mahkemelere itiraz sürecinin bitmiş olması gerekir.
3
Bu duruma hukuk dilinde 'olağan kanun yollarının tüketilmesi' denir.

Practice More

Bireysel başvurunun zaman aşımı sürelerini ve hangi hakların (mülkiyet, yaşam hakkı vb.) bu kapsamda olduğunu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question