Question

Difficulty: MediumMusul Sorunu ve Ankara Antlaşması

Lozan Barış Konferansı’nda çözümü Türkiye ile İngiltere arasındaki ikili görüşmelere bırakılan Musul Sorunu sürecinde, Milletler Cemiyeti tarafından geçici bir sınır çizgisi olarak 'Brüksel Hattı' raporu kabul edilmiştir. Türkiye bu haksız karara karşı askeri bir müdahale hazırlığı içerisindeyken, Doğu Anadolu’da patlak veren Şeyh Sait İsyanı dış politikadaki manevra alanını kısıtlamış ve hükümeti diplomatik bir çözüme zorlamıştır.

Bu tarihsel süreç ve iç politikadaki gelişmelerin etkisiyle imzalanan 19261926 Ankara Antlaşması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Musul ve Kerkük İngiliz mandasındaki Irak’a bırakılmış, bölge petrol gelirlerinin %10’u 25 yıl süreyle Türkiye’ye verilmiştir.Answer
  2. B
    Bölgede Milletler Cemiyeti denetiminde bir halk oylaması yapılmış ve Musul kesin olarak Türkiye sınırlarına dahil edilmiştir.
  3. C
    Türkiye, Şeyh Sait İsyanı’nı bastırdıktan sonra Brüksel Hattı’nı askeri güçle aşarak Misak-ı Milli sınırlarını gerçekleştirmiştir.
  4. D
    Musul Sorunu, Balkan Antantı’nın imzalanmasıyla birlikte bölge ülkelerinin ortak güvencesi altına alınarak çözülmüştür.
  5. E
    Ankara Antlaşması ile Musul üzerindeki tüm haklardan vazgeçilmiş, herhangi bir ekonomik karşılık alınmamıştır.

Answer

Musul ve Kerkük'ün İngiliz mandası altındaki Irak'a bırakılmasına karşılık, bölge petrol gelirlerinin %10'unun 25 yıl süreyle Türkiye'ye verilmesi kararlaştırılmıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, 19261926 Ankara Antlaşması'nın en temel hükmünü içermektedir. Türkiye, iç politikadaki zorluklar nedeniyle Musul'dan vazgeçmek zorunda kalmış ancak ekonomik bir hak olarak petrol payını antlaşmaya ekletmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Musul Sorunu'nun diplomatik evrelerini hatırla.
Haliç Konferansı'nda sonuç alınamaması üzerine konu Milletler Cemiyeti'ne taşınmış ve Brüksel Hattı oluşturulmuştur.
Sürecin uluslararası boyuta nasıl taşındığını anlamak için gereklidir.
2
İç politikadaki Şeyh Sait İsyanı'nın etkisini analiz et.
İsyan nedeniyle Türkiye askeri bir çözümden vazgeçerek masada diplomatik taviz vermek zorunda kalmıştır.
Dış politikanın iç olaylardan nasıl etkilendiğini görmek açısından kritiktir.
3
19261926 Ankara Antlaşması'nın maddelerini değerlendir.
Musul'un Irak'a bırakılmasına rağmen petrol geliri payı ve bu hakkın paraya çevrilebilmesi gibi maddeler antlaşmada yer almıştır.
Doğru sonucu tespit etmek için antlaşmanın teknik detaylarını bilmek gerekir.

Key Concept

Musul Sorunu'nun Türkiye'nin aleyhine ancak diplomatik bir dengeyle çözülmesi

Practice More

Musul Sorunu'nun Misak-ı Milli'den verilen tavizler arasındaki yerini diğer olaylarla (Batum, Hatay) kıyaslayarak çalışabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question