Examkin

Question

Difficulty: HardHukukun Kaynakları ve Normlar Hiyerarşisi

1982 Anayasası'nın 90. maddesinde yer alan "Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası antlaşma hükümleri esas alınır." hükmü dikkate alındığında, bu antlaşmaların hukuki rejimi ve normlar hiyerarşisindeki yeri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Bu antlaşmaların anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesi’nde iptal davası açılamaz.
  2. B
    Kanunlar ile bu antlaşmalar arasında çıkan uyuşmazlıklarda 'sonraki tarihli düzenleme' (lex posterior) ilkesi uygulanmaz.
  3. Temel haklara ilişkin milletlerarası antlaşmalar, normlar hiyerarşisinde Anayasa'nın da üzerinde yer alır.Answer
  4. D
    Mahkemeler, önüne gelen bir uyuşmazlıkta kanun hükmünü ihmal ederek doğrudan antlaşma hükmünü uygulayabilir.
  5. E
    Antlaşma hükümlerinin kanunlara karşı öncelikli sayılması kuralı sadece temel hak ve özgürlüklerle sınırlıdır.

Answer

Temel haklara ilişkin milletlerarası antlaşmaların Anayasa'nın üzerinde yer aldığı ifadesi yanlıştır; bu antlaşmalar kanunların üzerinde ancak Anayasa'nın altındadır.
Türk hukuk sisteminde 'Anayasanın Üstünlüğü' ilkesi esastır. Temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalar, 2004 değişikliğiyle kanunlar karşısında bir uygulama önceliği kazanmış olsa da, hiyerarşik olarak hala Anayasa'nın altında yer alırlar. Dolayısıyla bu antlaşmaların Anayasa'nın üzerinde olduğu ifadesi hukuken yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Normlar hiyerarşisinin temel kuralını hatırla.
Anayasa her zaman en üsttedir.
Hukuk sisteminin en tepesinde Anayasa yer alır ve hiçbir düzenleme ona aykırı olamaz.
2
Milletlerarası antlaşmaların genel statüsünü belirle.
Usulüne göre yürürlüğe konulan antlaşmalar 'kanun hükmündedir'.
Anayasa madde 90 uyarınca bu antlaşmalar yasama organının onayıyla iç hukukun bir parçası olur.
3
2004 Anayasa değişikliğindeki istisnayı analiz et.
Temel hak ve özgürlüklere ilişkin antlaşmalar, kanunlarla çatıştığında antlaşma esas alınır.
Bu durum antlaşmaya hiyerarşik bir üstünlükten ziyade bir 'uygulama önceliği' tanır.
4
Denetim mekanizmasını kontrol et.
Antlaşmalar için anayasaya aykırılık denetimi kapalıdır.
Bu durum antlaşmaların Anayasa'dan üstün olduğu anlamına gelmez, sadece yargısal denetimden muaf tutulduklarını gösterir.

Key Concept

Normlar hiyerarşisinde temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmaların özel statüsü

Hints

1
Anayasa'nın 90. maddesindeki bu özel durumun sadece 'temel haklar' ve 'kanunlar' arasındaki ilişkiyi düzenlediğine dikkat edin.
2
Bir normun yargısal denetimden muaf olması (AYM'ye gidilememesi), o normun Anayasa'dan üstün olduğu anlamına gelmez.
3
Normlar hiyerarşisi piramidinin en tepesinde her zaman Anayasa bulunur; temel hak antlaşmaları kanunların bir adım üzerine çıkmış olsa da Anayasa'yı aşamazlar.

Practice More

Milletlerarası antlaşmaların onaylanma süreci ve TBMM'nin buradaki rolünü incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

Hukukun Kaynakları ve Normlar Hiyerarşisi

More questions from this topic