Question

Difficulty: MediumTürkiye'de İklimi Etkileyen Faktörler

Türkiye'nin matematiksel konumu gereği dağların güneye bakan yamaçlarının kuzeye bakan yamaçlara göre daha fazla güneş alması ve sıcaklık ortalamalarının yüksek olması "bakı" etkisi ile açıklanır. Ancak kış mevsiminde bazı dağ sıralarının kuzey yamaçlarındaki sıcaklık ortalamaları, denizelliğin etkisiyle güney yamaçlardan daha yüksek olabilmektedir. Bu durum, bakı etkisinin özel konum şartları tarafından baskılandığını gösterir. Buna göre, aşağıda verilen alanların hangisinde kış mevsiminde görülen sıcaklık durumu bu "bakı ilkesi" ile çelişen bir örnek oluşturur?

  1. Kuzey Anadolu Dağları'nın Karadeniz'e bakan yamaçlarıAnswer
  2. B
    Toros Dağları'nın Akdeniz'e dönük güney yamaçları
  3. C
    Kaçkar Dağları'nın Çoruh Vadisi'ne bakan güney yamaçları
  4. D
    Erciyes Dağı'nın İç Anadolu platolarına bakan güney yamaçları
  5. E
    Aydın Dağları'nın Büyük Menderes Ovası'na bakan güney yamaçları

Answer

Kuzey Anadolu Dağları'nın Karadeniz'e bakan yamaçlarında kışın görülen sıcaklık durumu bakı ilkesiyle çelişmektedir.
Kuzey Anadolu Dağları'nın kuzey yamaçları kış mevsiminde Karadeniz'in nemli ve ılıman havasıyla karşılaşırken, dağların güneye (iç kesimlere) bakan yamaçları karasallık nedeniyle çok daha soğuktur. Bu durum, 'güney yamaçlar kuzeyden daha sıcak olmalıdır' diyen bakı ilkesine aykırıdır.

Step-by-Step Solution

1
Bakı kavramını tanımla
Türkiye Kuzey Yarım Küre'de ve Yengeç Dönencesi'nin kuzeyinde olduğu için dağların güney yamaçları daima daha fazla güneş alır.
Matematiksel konumun bir sonucudur.
2
Çelişki durumunu analiz et
Eğer bir dağın kuzey yamacı, güney yamacından daha sıcaksa burada "özel konum" (denizellik) devreye girmiştir.
Normal şartlarda kuzey yamaçların daha soğuk olması gerekir.
3
Bölgesel eşleştirme yap
Kuzey Anadolu Dağları'nın kuzey yamaçları Karadeniz'e bakar. Kışın deniz geç soğuduğu için nemli ve ılıman hava kütleleri bu yamacı ısıtırken, güney yamaçlar karasal ve soğuk kalır.
Denizellik etkisi güneşlenme etkisinden (bakı) daha baskın hale gelmiştir.

Key Concept

Bakı - Denizellik İlişkisi ve Anomali Durumlar

Hints

1
Türkiye'de dağların kuzey yamaçlarının güneyden daha sıcak olduğu tek durum kışın kıyı bölgelerimizde görülür.
2
Denizelliğin (nemliliğin) ılımanlaştırıcı etkisi, güneş ışınlarının geliş açısı zayıf olsa bile o bölgeyi daha sıcak tutabilir.

Practice More

Karadeniz kıyılarında orman üst sınırının en yüksek olduğu bölge ile kış ılıklığı arasındaki ilişkiyi inceleyin.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question