Question

Difficulty: MediumMeridyenler ve Boylam Etkileri

Dünya'nın küresel şekline bağlı olarak meridyenler arası kuş uçuşu uzaklık yalnızca Ekvator üzerinde 111111 km olup, kutuplara doğru gidildikçe bu mesafe azalmaktadır. Türkiye'nin kuzeyine doğru gidildikçe meridyenlerin birbirine yaklaşması (daralması) göz önüne alındığında; başlangıç meridyenine olan kuş uçuşu uzaklıkları birbirine eşit olan ancak farklı enlemlerde yer alan iki merkez için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Bulundukları boylam dereceleri birbirinden farklıdır.Answer
  2. B
    Yerel saatleri yıl boyunca birbirine eşittir.
  3. C
    Ekinoks tarihlerinde Güneş her iki merkezde de aynı anda doğar.
  4. D
    Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki çizgisel dönüş hızları aynıdır.
  5. E
    Güneş ışınlarını yıl boyunca aynı açıyla alırlar.

Answer

Başlangıç meridyenine olan kuş uçuşu uzaklıkları aynı olsa da farklı enlemlerde bulundukları için bu merkezlerin boylam dereceleri birbirinden farklıdır.
Doğru seçenek olan boylam derecelerinin farklı olması durumu, meridyenlerin kutuplara doğru daralmasının doğrudan bir sonucudur. Örneğin; Türkiye'nin güneyinde (Hatay civarı) başlangıç meridyeninden 500500 km doğuda olan bir merkez ile kuzeyinde (Sinop civarı) 500500 km doğuda olan bir merkezin boylam dereceleri aynı olamaz. Kuzeyde meridyenler daha sık olduğu için, 500500 km'lik mesafe içinde daha fazla meridyen derecesi geçilmiş olur.

Step-by-Step Solution

1
Meridyenlerin geometrik özelliğini analiz et.
Meridyenler arası mesafe Ekvator'dan kutuplara doğru daralır.
Dünya'nın küresel şekli nedeniyle meridyenler kutup noktalarında birleşir.
2
Doğrusal uzaklık ile açısal uzaklık (boylam) arasındaki ilişkiyi kur.
Kuzeydeki (kutba yakın) bir merkezde, aynı kilometre mesafesi daha büyük bir boylam farkına karşılık gelir.
Kuzeyde meridyenler birbirine daha yakın olduğu için, başlangıç meridyeninden itibaren aynı mesafeyi gitmek daha fazla meridyen yayı geçmeyi gerektirir.
3
Verilen merkezlerin konumlarını karşılaştır.
Farklı enlemlerdeki merkezlerin başlangıç meridyenine olan uzaklıkları eşitse, boylam dereceleri kesinlikle farklı olmalıdır.
Güneydeki merkez daha küçük bir boylam derecesindeyken, kuzeydeki merkez daha büyük bir boylam derecesinde yer alır.

Key Concept

Meridyenlerin Kutuplara Doğru Yakınlaşması ve Boylam Derecesi İlişkisi

Hints

1
Türkiye'nin güneyinden kuzeyine gidildikçe iki meridyen arasındaki 4 dakikalık zaman farkı değişmezken, mesafe (km) kısalır.
2
Başlangıç meridyeninden doğuya doğru 500 km gittiğinizi hayal edin. Ekvator'da mı daha çok boylam geçersiniz yoksa kutba yakın bir yerde mi?
3
Kuzeyde meridyenler birbirine daha yakın olduğu için, aynı mesafe daha fazla boylam derecesine 'sığar'. Bu da derecelerin farklı olacağını kanıtlar.

Practice More

Aynı boylam üzerinde yer alan ancak enlemleri farklı olan merkezlerin ortak ve farklı özelliklerini (yerel saat, öğle vakti, çizgisel hız) tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question