Question

Difficulty: HardMondros Ateşkes Antlaşması ve İşgaller

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ardından başlayan işgaller karşısında Osmanlı Hükümeti; İtilaf Devletleri'nin 7. maddeyi işleterek işgalleri genişletmesini önlemek, halkın galeyana gelerek silahlı direnişe geçmesini engellemek ve sükûneti korumak amacıyla Şehzade Abdürrahim Efendi başkanlığında Anadolu'ya, Şehzade Ziyaeddin Efendi başkanlığında ise Trakya'ya 'Heyet-i Nasiha' (Öğüt Heyetleri) göndermiştir.

Osmanlı yönetiminin bu girişimle izlediği temel strateji aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Amasya Genelgesi'nde yer alan milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararının kurtaracağı ilkesini halka benimsetmek
  2. B
    Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerini tek çatı altında toplayarak düzenli ordunun kurulması için halktan maddi ve askeri destek sağlamak
  3. İtilaf Devletleri'ne karşı uzlaşmacı ve yatıştırıcı bir tutum takınarak işgallerin yayılmasını ve mütarekenin 7. maddesinin işletilmesini engellemeye çalışmakAnswer
  4. D
    Doğu Anadolu'da kurulması hedeflenen Ermeni devletine karşı Erzurum ve Sivas'ta toplanacak kongrelere hukuki zemin oluşturmak
  5. E
    Wilson İlkeleri'ne dayanarak Osmanlıcılık fikri doğrultusunda azınlıklarla ortak bir idari uzlaşma komisyonu kurmak

Answer

İtilaf Devletleri'ne karşı uzlaşmacı ve yatıştırıcı bir tutum takınarak işgallerin yayılmasını ve mütarekenin 7. maddesinin işletilmesini engellemeye çalışmak
Osmanlı Hükümeti, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ardından İtilaf Devletleri'nin askeri üstünlüğü karşısında direnmenin devleti tamamen yıkıma sürükleyeceğine inanmıştır. Bu doğrultuda 7. maddenin işletilerek yeni işgallerin doğmasını engellemek adına halkın silahlı çatışmalardan kaçınmasını ve sükûneti korumasını amaçlayan Heyet-i Nasiha (Öğüt Heyetleri) teşkilatlandırılmıştır. Dolayısıyla temel strateji, yatıştırıcı ve teslimiyetçi bir diplomasiyle mütareke şartlarına riayet ederek işgallerin genişlemesini önlemektir.

Step-by-Step Solution

1
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. maddesinin yarattığı tehdidi analiz etmek
7. madde, İtilaf Devletleri'ne güvenliklerini tehlikede gördükleri herhangi bir stratejik noktayı işgal etme yetkisi tanımıştır.
İstanbul Hükümeti'nin alacağı kararların temelinde bu maddenin İtilaf Devletleri tarafından bahane edilerek tüm yurdun işgal edilmesini engelleme kaygısı yatmaktadır.
2
İstanbul Hükümeti'nin Heyet-i Nasiha (Öğüt Heyetleri) uygulamasının amacını değerlendirmek
Hükümet, halkın işgalcilere karşı silahlı mukavemet göstermesini İtilaf güçlerine yeni işgal gerekçesi sağlayacağı gerekçesiyle engellemek istemiştir.
Osmanlı yönetimi ordu terhis edilmişken askeri bir çatışmanın devleti tamamen yok edeceğini düşünerek pasif ve uzlaşmacı bir yatıştırma siyaseti izlemiştir.
3
Seçeneklerde yer alan stratejik yaklaşımları karşılaştırarak doğru sonuca ulaşmak
Heyet-i Nasiha gönderilmesi, teslimiyetçi ve yatıştırıcı politikanın somut bir yansımasıdır.
Milli direniş ve kongreler hareketi İstanbul Hükümeti'nin bu pasif politikasına karşı halkın kendi bağımsızlığını kurtarma iradesinden doğmuştur.

Key Concept

Mondros Mütarekesi Sonrası İstanbul Hükümeti'nin Yatıştırma Politikası ve Heyet-i Nasiha

Hints

1
Mondros'un 7. maddesinin İtilaf Devletleri'ne tanıdığı işgal gerekçesini ve İstanbul Hükümeti'nin bu maddeden duyduğu endişeyi göz önünde bulundurunuz.
2
İstanbul Hükümeti'nin işgalleri geçici gördüğünü ve halkın silahlı çatışmaya girmesinin yeni işgallere zemin hazırlayacağını savunduğunu hatırlayınız.
3
Heyet-i Nasiha (Öğüt Heyetleri), halkı mücadeleye çağırmak için değil; tam aksine sükûneti sağlamak ve İtilaf güçlerini kışkırtmamak amacıyla gönderilmiştir.

Practice More

Mondros Ateşkes Antlaşması sonrasında İstanbul Hükümeti'nin tutumu ile Mustafa Kemal Paşa'nın Havza ve Amasya genelgelerindeki tutumunu karşılaştıran sorular çözebilirsiniz.

Alternative Method

Tarihsel aktör-politika eşleştirmesi yaparak soruyu çözebilirsiniz: Mustafa Kemal ve Müdafaa-i Hukuk 'Topyekûn Direniş ve Bağımsızlık' yolunu seçerken; Osmanlı Hükümeti 'Yatıştırma, Teslimiyet ve Diplomasi Yoluyla Varlığı Koruma' stratejisini izlemiştir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question