Examkin

Question

Difficulty: Mediumİdari Teşkilat İlkeleri (Hiyerarşi ve Vesayet)

İdare hukukunda hiyerarşi, aynı kamu tüzel kişiliği içerisindeki üstün astı denetlemesini ifade ederken; idari vesayet, merkezden yönetim kuruluşlarının yerinden yönetim kuruluşları (mahalli idareler veya hizmet yerinden yönetim kuruluşları) üzerindeki sınırlı denetim yetkisidir. Bu iki denetim türü, idarenin bütünlüğü ilkesini gerçekleştirmek amacıyla kullanılır.

Buna göre, aşağıda verilen denetim ilişkilerinden hangisi "idari vesayet" denetimine örnek teşkil eder?

  1. A
    İçişleri Bakanı'nın bir ilin valisi üzerindeki denetim yetkisi
  2. B
    Bir ilin valisinin, aynı ilin ilçe kaymakamı üzerindeki denetim yetkisi
  3. C
    Bir üniversite rektörünün, üniversiteye bağlı bir fakültenin dekanı üzerindeki denetim yetkisi
  4. Bir ilin valisinin, görev alanındaki bir köy muhtarının işlemleri üzerindeki denetim yetkisiAnswer
  5. E
    Sağlık Bakanı'nın, bakanlığa bağlı bir genel müdür üzerindeki denetim yetkisi

Answer

Bir ilin valisinin, görev alanındaki bir köy muhtarının işlemleri üzerindeki denetim yetkisi idari vesayet denetimine örnektir.
İdari vesayet denetimi, merkezi idare kuruluşlarının, yerinden yönetim kuruluşları (belediye, köy, il özel idaresi ve hizmet yerinden yönetimleri) üzerindeki kanunla belirlenmiş sınırlı denetim yetkisidir. Vali merkezi idarenin temsilcisi olarak Devlet Tüzel Kişiliğini kullanırken, Köy Muhtarı ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip olan Köy idaresini temsil eder. Farklı tüzel kişilikler arasındaki bu denetim bağı idari vesayettir.

Step-by-Step Solution

1
Makamların temsil ettikleri tüzel kişilikleri belirle.
Vali: Devlet Tüzel Kişiliği (Merkezi İdare); Köy Muhtarı: Köy Kamu Tüzel Kişiliği (Mahalli İdare).
Denetimin türünü belirlemek için tarafların aynı mı yoksa farklı tüzel kişiliklere mi sahip olduğunu anlamak gerekir.
2
Tüzel kişilikler arasındaki ilişkiyi hiyerarşi/vesayet kuralına göre test et.
Farklı kamu tüzel kişilikleri arasında gerçekleşen bir denetim söz konusudur.
Hiyerarşi için 'tek tüzel kişilik', idari vesayet için 'farklı tüzel kişilikler' kuralı geçerlidir.
3
Doğru denetim türünü seç.
Merkezi idarenin yerinden yönetim kuruluşu üzerindeki denetimi olan idari vesayet tespit edilir.
İdarenin bütünlüğü ilkesi gereği, devletin yerel yönetimleri denetleme yetkisi anayasal olarak idari vesayetle tanımlanmıştır.

Key Concept

İdarenin Bütünlüğü: Hiyerarşi ve İdari Vesayet Ayrımı

Hints

1
Denetleyen ve denetlenen makamların aynı bina/kurum (tüzel kişilik) altında olup olmadığına bak.
2
Mahalli idarelerin (belediye, köy vb.) ayrı kamu tüzel kişiliği olduğunu hatırla.
3
Eğer denetim merkezi idareden (Bakan, Vali, Kaymakam) yerel bir birime (Belediye, Köy) doğru ise bu idari vesayettir.

Practice More

Belediye ve Köy gibi mahalli idarelerin yanı sıra, Barolar ve Odalar gibi kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları üzerindeki denetimin de idari vesayet olduğunu çalışınız.

Alternative Method

Tüzel kişilik testi yap: Eğer denetlenen kurumun kendine ait bir bütçesi ve karar organı varsa, merkezi idarenin onu denetlemesi 'vesayet'tir. Eğer bütçe ve yönetim merkezden geliyorsa 'hiyerarşi'dir.
Estimated Time:50s
Rate this question

Topics

İdari Teşkilat İlkeleri (Hiyerarşi ve Vesayet)

More questions from this topic