Question

Difficulty: MediumHukuk Sistemi

Osmanlı Devleti’nin klasik döneminde, merkezi otoritenin sarsılmasını önlemek ve taşradaki idarecilerin (beylerbeyi, sancakbeyi vb.) halk üzerindeki baskılarını veya suistimallerini engellemek amacıyla padişah tarafından doğrudan yayımlanan belgelere ne ad verilir?

  1. AdaletnameAnswer
  2. B
    Ferman
  3. C
    Berat
  4. D
    Fetva
  5. E
    Ahitname

Answer

Padişahın taşradaki yöneticilerin haksızlıklarına karşı halkın haklarını korumak için yayımladığı belgelere 'Adaletname' denir.
Adaletname, Osmanlı hukukunda padişahın yasama ve yürütme yetkisini kullanarak, özellikle taşra yöneticilerinin reayaya (halka) yönelik haksız uygulamalarını yasakladığı ve adaletin çiğnenmesi durumunda uygulanacak yaptırımları bildirdiği özel bir beyannamedir.

Step-by-Step Solution

1
Hukuk sistemindeki örfi belgeleri belirle.
Örfi hukuk kapsamında padişahın ferman, kanunname ve adaletname gibi belgeler yayımlama yetkisi vardır.
Soru, padişahın idari baskıyı önlemek için yayımladığı özel bir belge türünü sormaktadır.
2
Belgelerin amaçlarını karşılaştır.
Ferman genel emirdir, berat atama belgesidir, adaletname ise halkı koruma ve adaleti tesis etme belgesidir.
Yöneticilerin suistimallerini engellemek, adaletname kavramının temel işlevidir.

Key Concept

Osmanlı Hukuk Sisteminde Örfi Belgeler ve Adaletname

Hints

1
Bu belgenin adı, 'hak ve hukuk' anlamına gelen ve devletin temelini oluşturan temel kavramdan türetilmiştir.
2
Bu belgeler, taşradaki Sancakbeyi veya Beylerbeyi gibi yöneticilerin halka haksız vergi yüklemesini veya baskı yapmasını engellemek için bizzat padişah tarafından çıkarılır.
3
Osmanlı'nın 'daire-i adliye' (adalet çemberi) anlayışının bir gereği olarak, halkın refahını yöneticilere karşı savunan bu metne 'adalet...' ile başlayan bir isim verilir.

Practice More

Osmanlı Devleti'nde Kadıların taşradaki idari ve hukuki yetkilerini, adaletnamelerin uygulanmasındaki rolleriyle birlikte inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question