Question

Difficulty: MediumHukuk Sistemi

Osmanlı Devleti'nde hukuk sisteminin yapısı, işleyişi ve yargı mekanizmasıyla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. Şeyhülislam, ilmiye sınıfının en üst makamı olarak mahkemelere bizzat başkanlık eder ve davaları karara bağlardı.Answer
  2. B
    Örfi hukuk kuralları belirlenirken, bu kuralların şer'i hukuk kurallarına ve İslam dininin esaslarına aykırı olmamasına dikkat edilirdi.
  3. C
    Kadılar, atandıkları bölgelerde sadece yargı işlerini yürütmekle kalmaz, aynı zamanda belediye hizmetlerini ve vakıfların denetimini de gerçekleştirirlerdi.
  4. D
    Kazasker, Divan-ı Hümayun'da hukuk işlerinden sorumlu olan üyedir ve kadıların atama ve terfi işlemlerini yürütmekle görevlidir.
  5. E
    Divan-ı Hümayun, yerel mahkemelerde haksızlığa uğradığını düşünen tebaanın başvurabildiği en yüksek temyiz ve yargı organı işlevi görürdü.

Answer

Şeyhülislam'ın mahkemelere başkanlık edip davaları karara bağladığını belirten ifade yanlıştır.
Osmanlı Devleti'nde Şeyhülislam, ilmiye sınıfının en üst makamı olmasına rağmen doğrudan yargılama yetkisine sahip değildir. Görevi, devlet işlerinin veya hukuki meselelerin dine uygun olup olmadığına dair fetva vermektir. Mahkemelere başkanlık eden ve davaları sonuçlandıran kişiler kadılardır; kadıların atama ve denetiminden ise Kazasker sorumludur. Dolayısıyla Şeyhülislam'ın mahkemelere başkanlık ettiği bilgisi tarihsel olarak yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Osmanlı hukuk sistemindeki şer'i ve örfi hukuk ayrımını değerlendir.
Hukuk sistemi iki temel kaynaktan beslenir ve örfi hukuk her zaman şer'i hukuka uyumlu olmak zorundadır.
Sistemin hiyerarşik yapısını anlamak için kaynaklar arası ilişkiyi bilmek gerekir.
2
İlmiye sınıfı mensuplarının görev ve yetkilerini analiz et.
Kadılar ve Kazaskerler doğrudan yargılama ve atama yetkisine sahipken, Şeyhülislam bir danışma makamıdır.
Şeyhülislam'ın idari/yargısal yetkisi ile ilmi yetkisi arasındaki farkı ayırt etmek hatayı tespit etmeyi sağlar.
3
Şeyhülislam'ın temel fonksiyonunu belirle.
Şeyhülislam fetva verir; ancak yargılama yapmaz, mahkemelere başkanlık etmez ve mahkeme kararı (ilam) veremez.
Yanlış olan seçeneği doğrulamak için görev tanımının netleştirilmesi gerekir.

Key Concept

Osmanlı Hukuk Sisteminde Görev Dağılımı ve Şeyhülislam'ın Fonksiyonu

Hints

1
Şeyhülislam'ın bir 'karar verici' (yargıç) mi yoksa bir 'danışman' mı olduğunu düşünün.
2
Osmanlı'da mahkeme kararlarına 'ilam', şeyhülislamın görüşlerine ise 'fetva' denir. Hangisi hukuki bir yaptırımdır?
3
Yargı sisteminin en üst idari yöneticisi Kazaskerdir; Şeyhülislam ise dini otoritedir ancak mahkeme kürsüsüne oturmaz.

Practice More

Kazasker, Şeyhülislam ve Nişancı'nın görev alanlarını karşılaştıran bir tablo hazırlayarak görev karmaşasını önleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question