Question

Difficulty: MediumBireysel Başvuru

19821982 Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde düzenlenen "bireysel başvuru" (anayasa şikâyeti) kurumuna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kamu tüzel kişileri, mülkiyet haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirler.
  2. B
    Bireysel başvuru yoluna gidilebilmesi için olağan kanun yollarının tüketilmesi şartı aranmaz; doğrudan başvuru yapılabilir.
  3. Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler doğrudan bireysel başvuruya konu edilemez.Answer
  4. D
    Başvuru, hakkın ihlal edildiğinin öğrenildiği veya nihai kararın tebliğinden itibaren 6060 gün içerisinde yapılmalıdır.
  5. E
    Yalnızca Türk vatandaşları bu hak arama yolundan yararlanabilir; yabancı gerçek kişilerin başvuru hakkı bulunmamaktadır.

Answer

Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemlerin doğrudan bireysel başvuruya konu edilemeyeceğini belirten ifade doğrudur.
Bireysel başvuru (anayasa şikâyeti) yolunda, kanunlar gibi yasama işlemleri ile idarenin genel düzenleyici işlemleri doğrudan dava konusu yapılamaz. Bu işlemler ancak uygulama sonrası ortaya çıkan bireysel ihlaller üzerinden dolaylı olarak AYM önüne gelebilir.

Step-by-Step Solution

1
Başvurunun konusunu (objesini) inceleyin.
Bireysel başvuruya ancak 'kamu gücü' tarafından gerçekleştirilen işlemler konu olabilir.
Başvurunun kapsamını belirleyen yasal sınırlamaları anlamak gerekir.
2
Doğrudan başvuru yapılamayacak istisnai işlemleri belirleyin.
Yasama işlemleri (Kanunlar) ve düzenleyici idari işlemler (Yönetmelik vb.) doğrudan bu yolla iptal edilemez.
Anayasa ve 62166216 sayılı Kanun, bu tür normatif işlemlerin doğrudan denetimini 'iptal davası' (soyut norm denetimi) yoluna ayırmıştır.
3
Başvuru ehliyetini (kimlerin başvurabileceğini) kontrol edin.
Sadece özel hukuk tüzel kişileri ve gerçek kişiler başvurabilir; kamu tüzel kişileri başvuramaz.
Kamu tüzel kişileri hak öznesi değil, kamu gücünü kullanan taraftır.

Key Concept

Bireysel Başvurunun Konusu ve İstisnaları

Hints

1
Bireysel başvurunun 'ikincil' bir yol olduğunu ve hangi kurumların 'kamu gücü' kullandığını düşünün.
2
AYM'ye doğrudan hangi tür işlemler için gidilemeyeceğini (normatif işlemler mi yoksa bireysel işlemler mi?) hatırlayın.
3
Yasal düzenleme uyarınca yasama işlemleri ve idarenin genel düzenleyici işlemleri (yönetmelik gibi) doğrudan bu şikâyet yoluna konu edilemez.

Practice More

Bireysel başvuruda 'ortak koruma alanı' kavramını (Anayasa + AİHS) ve başvuru yapılamayacak organları (örneğin YSK kararları) inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question