Examkin

Question

Difficulty: Very hardMeridyenler ve Boylam Etkileri

Türkiye'de yer alan üç farklı merkezin coğrafi özellikleri ile ilgili şu bilgiler verilmiştir:

- XX merkezi, 30∘30^{\circ} Doğu boylamı ile 36∘36^{\circ} Kuzey enleminin kesişim noktasında yer almaktadır.
- YY merkezi, XX merkezi ile aynı enlem üzerinde yer almakta olup yerel saati XX merkezinden 88 dakika ileridir.
- ZZ merkezinin yerel saati YY merkezi ile aynıdır; ancak ZZ merkezinin Başlangıç Meridyeni'ne olan kuş uçuşu uzaklığı XX merkezinin uzaklığına eşittir.

Buna göre ZZ merkezi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Kuzey Kutup Noktası'na olan kuş uçuşu uzaklığı XX merkezinden daha azdır.Answer
  2. B
    Dünya'nın ekseni etrafındaki çizgisel dönüş hızı XX merkezinden daha fazladır.
  3. C
    Ekvator çizgisine olan kuş uçuşu uzaklığı XX merkezi ile aynıdır.
  4. D
    2121 Haziran tarihinde yaşanan gündüz süresi XX merkezinden daha kısadır.
  5. E
    Güneş ışınlarının öğle vaktindeki düşme açısı yıl boyunca YY merkezinden daha büyüktür.

Answer

Z merkezi, X merkezine göre daha yüksek bir enlemde (kuzeyde) yer aldığı için Kuzey Kutup Noktası'na daha yakındır.
Z merkezi 32∘32^{\circ} Doğu boylamında yer alırken X merkezi 30∘30^{\circ} Doğu boylamındadır. Z'nin Başlangıç Meridyeni'nden daha fazla boylam derecesi kadar uzaklaşmasına rağmen lineer (km cinsinden) mesafesinin X ile aynı kalması, Z merkezinde meridyenlerin birbirine daha yakın olduğunu gösterir. Meridyenler kutuplara gidildikçe daraldığına göre Z merkezi X'ten daha kuzeydedir ve bu durum onu Kuzey Kutup Noktası'na daha yakın yapar.

Step-by-Step Solution

1
YY merkezinin boylam derecesini hesapla.
YY merkezi 32∘32^{\circ} Doğu boylamındadır.
XX (30∘30^{\circ} D) ile YY arasındaki 88 dakikalık yerel saat farkı 8/4=2∘8 / 4 = 2^{\circ} boylam farkına eşittir. Saat ileri olduğu için YY daha doğudadır.
2
ZZ merkezinin boylamını belirle.
ZZ merkezi 32∘32^{\circ} Doğu boylamındadır.
Yerel saatleri aynı olan merkezler aynı boylam üzerinde yer alırlar.
3
XX ve ZZ merkezlerinin Başlangıç Meridyeni'ne uzaklıklarını kıyasla.
ZZ merkezi meridyenlerin daha dar olduğu bir enlemdedir.
XX (30∘30^{\circ} D) ve ZZ (32∘32^{\circ} D) merkezlerinin uzaklıkları eşit verilmiştir. ZZ daha fazla boylam geçmesine rağmen mesafe aynıysa, ZZ noktasında meridyenler arası kuş uçuşu mesafe daha kısadır.
4
Enlem derecesi hakkında çıkarım yap.
ZZ merkezi XX merkezinden (36∘36^{\circ} K) daha kuzeydedir.
Meridyenler arası mesafe Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe daralır. Mesafenin dar olduğu ZZ merkezi kutba daha yakındır.

Key Concept

Meridyenlerin Kutuplara Doğru Birleşmesi (Daralması)

Hints

1
Önce Y ve Z merkezlerinin boylam derecelerini, yerel saat farklarını kullanarak bulun.
2
X ve Z merkezlerinin Başlangıç Meridyeni'ne olan uzaklıkları eşitse, hangi merkezde iki meridyen arasındaki mesafenin (km) daha dar olduğunu düşünün.
3
Meridyenlerin kutuplara doğru daraldığı bilgisini kullanarak, boylam derecesi büyük olan bir noktanın nasıl olup da daha az boylam derecesine sahip bir nokta ile aynı uzaklıkta olabileceğini analiz edin.

Practice More

Benzer bir mantığı aynı boylam üzerinde yer alan ancak çizgisel hızları farklı olan merkezlerin yerel saat ve güneşin ufuktaki konumu üzerindeki etkilerini inceleyerek pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Matematiksel bir modelleme ile; d=Boylam×111×cos⁡(Enlem)d = \text{Boylam} \times 111 \times \cos(\text{Enlem}) formülü üzerinden, 30×cos⁡(36)=32×cos⁡(ϕ)30 \times \cos(36) = 32 \times \cos(\phi) eşitliğinde cos⁡(ϕ)\cos(\phi) değerinin cos⁡(36)\cos(36)'dan küçük olması gerektiğini, bunun da ϕ\phi açısının 36∘36^{\circ}'den büyük (daha kuzeyde) olması anlamına geldiğini görebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

Meridyenler ve Boylam Etkileri

More questions from this topic