Question

Difficulty: MediumHükümet Sistemleri ve Demokrasi Modelleri

Yarı doğrudan demokrasi; temsilî demokrasinin esas alındığı ancak halkın egemenliğin kullanımına bizzat katıldığı bazı araçların sisteme dâhil edildiği bir modeldir. Bu modelde seçmenler, yasama meclisinin işlemlerini denetleyebildikleri gibi seçtikleri kişilerin görevlerini sürdürüp sürdürmeyeceklerine de karar verebilirler.

Seçmenlerin belli bir sayıya ulaşarak, görevini kötüye kullandığını veya başarısız olduğunu düşündükleri bir seçilmiş temsilcinin (milletvekili, belediye başkanı vb.) görevine son verilmesini talep edebildikleri yarı doğrudan demokrasi aracı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Halk Vetosu
  2. Temsilcilerin AzliAnswer
  3. C
    Halk Teşebbüsü
  4. D
    Referandum
  5. E
    Plebisit

Answer

Seçmenlerin, seçtikleri temsilcinin görevine son verilmesini talep edebildikleri mekanizma 'Temsilcilerin Azli'dir.
Yarı doğrudan demokraside halkın egemenliği bizzat kullanabildiği araçlar vardır. Bunlardan 'Temsilcilerin Azli', seçmenlerin seçtikleri ve artık güvenmedikleri bir temsilciyi (milletvekili, vali, belediye başkanı gibi) görev süresi dolmadan görevden alabilmelerini sağlayan demokratik bir denetim mekanizmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Demokrasi modelini tanımla.
Soruda verilen model, halkın seçtiği temsilciler üzerinde denetim araçlarına sahip olduğu 'Yarı Doğrudan Demokrasi'dir.
Bu modelde temsilî demokrasinin kurumları (meclis, temsilci) ile doğrudan demokrasinin araçları (halk oylaması, halk girişimi vb.) bir araya gelir.
2
Yarı doğrudan demokrasi araçlarını ayırt et.
Referandum, halk vetosu ve halk teşebbüsü 'işlem/kanun' odaklıdır; temsilcilerin azli ise 'şahıs/temsilci' odaklıdır.
Soruda açıkça bir temsilcinin görevine son verilmesi (azledilmesi) sorulduğu için kişiye yönelik olan aracı bulmak gerekir.
3
Doğru terimi belirle.
Seçmenin temsilciyi geri çağırması anlamına gelen kavram 'Temsilcilerin Azli'dir.
Bu araç, halkın temsilciler üzerindeki siyasi denetiminin en sert biçimidir.

Key Concept

Yarı doğrudan demokrasi araçları ve 'Temsilcilerin Azli' (Recall) kavramı.

Hints

1
Yarı doğrudan demokrasi araçlarını 'kanunla ilgili olanlar' ve 'kişiyle ilgili olanlar' olarak ikiye ayırmayı dene.
2
Soruda bir kişinin (temsilcinin) görevine son verilmesi durumu soruluyor; bu terim 'azletmek' fiilinden türemiştir.
3
Modern demokrasilerde bu kavrama 'Geri Çağırma' (Recall) da denir; halkın temsilciyi görevden uzaklaştırmasıdır.

Practice More

Doğrudan ve temsilî demokrasi modelleri arasındaki temel farkları, egemenliğin kullanımı açısından karşılaştırabilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question