Question

Difficulty: Very hardTürkiye'de Kırsal Yerleşmeler ve Yerleşme Dokuları

Türkiye'de kırsal yerleşmelerin dokusunu (toplu/dağınık) belirleyen temel unsur fiziki çevre şartları iken; yerleşmenin sürekliliğini (kalıcı/geçici) belirleyen temel unsur ekonomik faaliyetin niteliği ve mülkiyet yapısıdır. Bazı yerleşme tipleri zamanla fonksiyonel değişime uğrasa da genel coğrafi karakterleri bu iki temel kriter üzerinden tanımlanmaktadır.

Buna göre, Türkiye'deki kırsal yerleşme tiplerinin doku ve süreklilik özellikleri ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Batı Karadeniz'e özgü olan 'divan' yerleşmeleri, yer şekillerinin etkisiyle birbirinden uzak mahallelerin idari olarak birleşmesiyle oluşmuş, tarımsal sürekliliği olan kalıcı bir yerleşme tipidir.
  2. B
    İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde su kaynaklarının yetersizliği, meskenlerin bir su kaynağı çevresinde kümelenmesine yol açarak 'toplu yerleşme' dokusunu zorunlu kılmıştır.
  3. Doğu Anadolu Bölgesi'nde hayvancılık faaliyetleri için kurulan 'kom' yerleşmeleri, mülkiyet yapısı ve yıl boyu süren ikamet özellikleri bakımından 'mezra'lar gibi kalıcı yerleşmeler grubunda yer alır.Answer
  4. D
    Karadeniz Bölgesi’nde dağınık yerleşme dokusunun yaygın olmasında, engebeli topoğrafyanın yanı sıra su kaynaklarının her yamaçta ve vadide erişilebilir olması temel belirleyicidir.
  5. E
    Toros Dağları ve Ege'nin yüksek kesimlerinde görülen 'oba' yerleşmeleri, göçebe ailelerin hayvancılık yapmak amacıyla kıl çadırlardan oluşturduğu mevsimlik ve geçici bir yerleşme özelliğine sahiptir.

Answer

Doğu Anadolu'da görülen kom yerleşmelerinin kalıcı olarak nitelendirildiği ifade yanlıştır; bu yerleşmeler geçici statüdedir.
Doğu Anadolu'da yaygın olan kom yerleşmeleri, temelinde mera hayvancılığına dayalı olan mevsimlik (geçici) yerleşmelerdir. Oysa mezra yerleşmeleri, zamanla tarımsal faaliyetlerin de eklenmesiyle yerleşik hayata geçilmiş kalıcı köy altı yerleşmeleri arasındadır. İfadedeki kom yerleşmelerinin kalıcı olarak nitelendirilmesi coğrafi gerçeklerle bağdaşmaz.

Step-by-Step Solution

1
Yerleşme dokusu kriterlerini analiz etme
Doku (toplu/dağınık) üzerinde yer şekilleri ve su kaynaklarının etkili olduğu doğrulanır.
Sorunun teorik çerçevesini anlamak için gereklidir.
2
Yerleşme sürekliliği kriterlerini analiz etme
Süreklilik (kalıcı/geçici) üzerinde ekonomik faaliyetin (tarım/hayvancılık) etkili olduğu doğrulanır.
Kalıcı ve geçici ayrımını doğru yapabilmek için gereklidir.
3
Bölgeler ve yerleşme tiplerini eşleştirme
Divan, Mezra, Mahalle ve Çiftlik kalıcı; Yayla, Kom, Oba, Dam, Ağıl ve Bağ evi geçici olarak sınıflandırılır.
Türkiye'deki standart coğrafya sınıflandırmasına göre her seçeneği kontrol etmek gerekir.
4
Kom yerleşmesinin özelliklerini değerlendirme
Kom yerleşmesinin hayvancılık amaçlı geçici bir ünite olduğu, kalıcı olan mezra ile karıştırıldığı tespit edilir.
Hatalı bilginin kaynağını saptamak için gereklidir.

Key Concept

Kırsal Yerleşmelerin Sınıflandırılması (Doku ve Süreklilik)
Estimated Time:2m 0s
Rate this question