Question

Difficulty: MediumMontrö Boğazlar Sözleşmesi

Dünya güç dengelerinin sarsıldığı 19301930’lu yıllarda, özellikle Avrupa'daki silahlanma yarışı ve yayılmacı politikalar Türkiye'nin Boğazlar konusundaki güvenliğini tehlikeye düşürmüştür. Bu gelişmeler üzerine Türkiye, Lozan Antlaşması'nın statüsünün değiştirilmesi için ilgili devletlere diplomatik notalar göndermiştir. 19361936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Lozan Antlaşması’nda yer alan aşağıdaki kısıtlamalardan hangisi kaldırılarak Boğazlar üzerinde tam Türk egemenliği sağlanmıştır?

  1. A
    Karadeniz'e kıyısı olmayan devletlere ait savaş gemilerinin tonajına ve kalış süresine sınırlama getirilmesi
  2. B
    Ticaret gemilerinin barış zamanında tam bir serbesti içerisinde geçiş yapma hakkının korunması
  3. C
    Boğazlar'ın yönetimine yönelik denetim yetkisinin doğrudan Birleşmiş Milletler Teşkilatı'na verilmesi
  4. Boğazlar ve çevresindeki kıyı şeridinin askersiz bölge statüsünde kalması ve idarenin uluslararası bir komisyona bırakılmasıAnswer
  5. E
    Savaş gemilerinin geçişi sırasında Türkiye'nin müttefiki olan devletlere öncelik tanınması zorunluluğu

Answer

Boğazlar'ın her iki yakasındaki askersiz bölgelerin kaldırılması ve Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun görevine son verilmesi
Lozan Boğazlar Sözleşmesi'ne göre Boğazlar'ın her iki yakası askersizleştirilmiş ve geçişleri düzenlemek üzere bir Uluslararası Boğazlar Komisyonu kurulmuştur. Bu iki madde Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki askeri ve siyasi egemenliğini kısıtlamaktaydı. 19361936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile bu komisyon kaldırılarak tüm yetkileri Türk Devleti'ne devredilmiş, aynı zamanda Türkiye'ye Boğazlar bölgesini silahlandırma ve asker bulundurma hakkı verilmiştir. Bu durum Misak-ı Milli'ye uygun olarak tam egemenliğin sağlandığını kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Lozan Antlaşması'ndaki Boğazlar rejimi kısıtlamalarını belirle.
Lozan'da Boğazlar'ın her iki yakası 1515’er km askersiz bırakılmış ve yönetim bir başkanı Türk olan uluslararası komisyona verilmişti.
Montrö ile neyin değiştiğini anlamak için Lozan'daki mevcut statükoyu bilmek gerekir.
2
19301930’lu yılların uluslararası konjonktürünü analiz et.
Almanya ve İtalya'nın saldırgan politikaları (revizyonizm) dünya güvenliğini sarsmıştır.
Türkiye'nin talebinin uluslararası alanda neden haklı görüldüğünü açıklar.
3
Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin getirdiği temel değişiklikleri tespit et.
Komisyon kaldırılmış, Boğazlar üzerindeki tam yetki Türk devletine devredilmiş ve bölge silahlandırılmıştır.
Sözleşmenin doğrudan egemenlik haklarını nasıl tamir ettiğini gösterir.

Key Concept

Tam Egemenlik ve Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun Kaldırılması

Practice More

Montrö Sözleşmesi'nin ardından Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki haklarını pekiştirmesi ile Hatay'ın anavatana katılması süreci arasındaki kronolojik bağlantıyı inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question