Question

Difficulty: MediumMusul Sorunu ve Ankara Antlaşması

Lozan Barış Konferansı'nda taraflar arasında uzlaşılamadığı için Milletler Cemiyeti'ne taşınan Musul Sorunu, 55 Haziran 19261926 tarihinde İngiltere ile imzalanan Ankara Antlaşması ile çözüme kavuşturulmuştur. Bu antlaşma ile Musul ve Kerkük'ün Irak yönetimine bırakılmasına karşılık, Türkiye'nin ekonomik kayıplarını telafi etmek amacıyla kabul edilen hüküm aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Bölgedeki petrol gelirlerinin %10'unun 2525 yıl süreyle Türkiye'ye verilmesiAnswer
  2. B
    Hatay bölgesinde özel bir yönetim kurularak gümrük gelirlerinden pay ayrılması
  3. C
    Batum'un Gürcistan'a bırakılması karşılığında tazminat ödenmesi
  4. D
    Boğazlar'dan geçen ticaret gemilerinden alınan vergilerin paylaştırılması
  5. E
    Kıbrıs adasındaki petrol ve maden arama haklarının Türkiye'ye devredilmesi

Answer

Petrol gelirlerinin %10'unun 25 yıl süreyle Türkiye'ye bırakılması
1926 Ankara Antlaşması ile Türkiye, Misak-ı Milli sınırları içinde gördüğü Musul üzerindeki haklarından vazgeçmiştir. Ancak bu kayba karşılık, bölgedeki petrol gelirlerinin %10'unun 25 yıl boyunca Türkiye'ye ödenmesi hükmü kabul edilmiştir. Türkiye daha sonra nakit ihtiyacı nedeniyle bu hakkın bir kısmından (belli bir bedel karşılığında) vazgeçmiştir.

Step-by-Step Solution

1
1926 Ankara Antlaşması'nın bağlamını belirle.
Antlaşma, Lozan'da çözülemeyen ve Milletler Cemiyeti'ne giden Musul Sorunu'nu sonlandırmıştır.
Sorunun hangi antlaşma ve taraflar arasında çözüldüğünü anlamak temeli oluşturur.
2
Antlaşmanın toprak ve ekonomik hükümlerini analiz et.
Musul Irak'a (İngiliz mandasına) bırakılmış, karşılığında Türkiye'ye petrol geliri payı verilmiştir.
Toprak kaybına karşılık alınan ekonomik tavizin ne olduğunu tespit etmek gerekir.
3
Doğru mali oranı ve süreyi eşleştir.
Ankara Antlaşması maddesine göre pay %10, süre ise 25 yıldır.
KPSS'de sayısal veriler ve süreler belirleyici bilgi basamağıdır.

Key Concept

1926 Ankara Antlaşması ve Musul Sorunu

Hints

1
Türkiye, Musul'dan vazgeçerken ekonomik bir tazminat/gelir payı almayı başarmıştır.
2
Söz konusu gelir, bölgenin en önemli yeraltı kaynağı olan petrolle ilgilidir.
3
Bu madde %10'luk bir payı ve çeyrek asırlık (25 yıl) bir süreci kapsamaktadır.

Practice More

Musul Sorunu'nun çözümünü zorlaştıran iç gelişme olan Şeyh Sait İsyanı'nın etkilerini inceleyin.

Alternative Method

Kronoloji yöntemi: Seçeneklerdeki olayların tarihlerini düşünün. Kars ve Moskova 1921, Montrö 1936'dır. 1926 yılındaki tek büyük olay Musul'dur.
Estimated Time:50s
Rate this question