Question

Difficulty: MediumMontrö Boğazlar Sözleşmesi

19231923 Lozan Boğazlar Sözleşmesi ile getirilen rejim, Boğazlar'ın her iki yakasının askerden arındırılmasını ve yönetimin bir uluslararası komisyona bırakılmasını öngörmekteydi. 19361936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ise bu düzenlemelerde köklü değişiklikler yapmıştır.

Buna göre, Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin aşağıdaki hükümlerinden hangisi Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki "tam egemenlik" hakkını kısıtlayan unsurların ortadan kalktığının en doğrudan kanıtıdır?

  1. Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılarak yetkilerinin Türk Devleti'ne devredilmesiAnswer
  2. B
    Boğazlar'ın yönetiminin Birleşmiş Milletler gözetimine bırakılması
  3. C
    Boğazlar'ın her iki yakasındaki askerden arındırılmış bölgelerin statüsünün aynen korunması
  4. D
    Karadeniz'e kıyısı olan devletlerin savaş gemilerine hiçbir kısıtlama uygulanmaması
  5. E
    Boğazlar rejiminin Milletler Cemiyeti tarafından her yıl denetlenmesine karar verilmesi

Answer

Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılarak yetkilerinin Türk Devleti'ne devredilmesi
Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Uluslararası Boğazlar Komisyonu kaldırılmış ve tüm yetkileri Türk Devleti'ne geçmiştir. Bu durum, Türkiye'nin kendi toprakları üzerinde yabancı bir kurulun müdahalesi olmadan karar verme yetkisine kavuştuğunu, yani tam egemenliğini kazandığını gösteren en güçlü siyasi kanıttır.

Step-by-Step Solution

1
Lozan ve Montrö rejimleri arasındaki farkları belirle
Lozan'da yönetim komisyondaydı ve bölgeler askersizdi; Montrö'de komisyon kaldırıldı ve silahlandırma hakkı verildi.
Egemenlik kısıtlamalarının hangileri olduğunu anlamak için eski ve yeni rejimi kıyaslamak gerekir.
2
"Tam egemenlik" kavramını analiz et
Tam egemenlik, bir devletin kendi topraklarında başka bir otorite (komisyon gibi) olmadan mutlak yetki sahibi olmasıdır.
Soruda sorulan 'en doğrudan kanıt' ifadesini karşılamak için kavramsal netlik gerekir.
3
Sonucu doğrula
Komisyonun kaldırılması, Boğazlar üzerindeki uluslararası vesayetin bittiğini ve yönetimin sadece Türkiye'ye geçtiğini kanıtlar.
En kapsamlı ve doğrudan siyasi kazanım komisyonun lağvedilmesidir.

Key Concept

Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile kazanılan tam egemenlik ve komisyonun kaldırılması

Hints

1
Lozan'da Boğazlar'ın yönetiminde Türkiye tek başına yetkili miydi?
2
Bir devletin kendi sınırları içindeki bir bölgede uluslararası bir kurulun (komisyonun) bulunması egemenliğini nasıl etkiler?
3
Montrö ile beraber hem yönetimdeki 'komisyon' kalkmış hem de asker bulundurma yasağı sona ermiştir.

Practice More

Lozan Boğazlar Sözleşmesi ile Montrö arasındaki farkları bir tablo üzerinden tekrar ederek egemenlik kavramını pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question