yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi, Türkiye'nin egemenlik haklarını güçlendirirken aynı zamanda bölge barışını korumayı amaçlayan karmaşık bir hukuki denetim mekanizması kurmuştur. Sözleşmenin . maddesiyle Türkiye'ye tanınan "kendisini pek yakın bir savaş tehlikesi tehdidi karşısında sayması" durumunda Boğazlar'ı kapatma yetkisi, mutlak bir serbestlikten ziyade belirli bir uluslararası itiraz sürecine tabi tutulmuştur. Buna göre, Türkiye'nin söz konusu yetkiyi kullanması ve buna karşı işleyen denetim mekanizmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Türkiye aldığı kararı Milletler Cemiyeti Konseyi'ne ve imzacı devletlere bildirmek zorundadır; Konsey'in üçte iki çoğunluğu ve imzacıların çoğunluğu kararı haksız bulursa Türkiye bu önlemleri geri almakla yükümlüdür.Answer
- BBoğazlar üzerinde tesis edilen tam egemenlik ilkesi gereği, Türkiye'nin savaş tehdidi algısıyla aldığı kararlar herhangi bir uluslararası organın veya imzacı devletin denetimine ya da itirazına tabi kılınmamıştır.
- CTürkiye bu yetkiyi ancak Milletler Cemiyeti Genel Kurulu'nun önceden yapacağı bir oylama ile "yakın savaş tehdidinin mevcudiyetini" hukuken tescil etmesinden sonra fiilen kullanabilir.
- DLozan Boğazlar Sözleşmesi ile kurulan Uluslararası Boğazlar Komisyonu, Türkiye'nin savaş tehdidi gerekçesini inceleyerek altı ay içinde kararın devamına veya feshine hükmeder.
- ESözleşme uyarınca savaş tehdidi durumunda Boğazlar'ın kapatılması kararı, sadece Karadeniz'e kıyıdaş devletlerin oy birliği ile alacağı bir tavsiye kararı üzerine Türkiye tarafından icra edilebilir.
Answer
Türkiye'nin savaş tehdidi durumunda aldığı Boğazlar'ı kapatma kararı, Milletler Cemiyeti Konseyi'nin üçte iki çoğunluğu ve imzacı devletlerin çoğunluğu tarafından haksız bulunursa Türkiye bu kararı geri almak zorundadır.
Doğru seçenek, Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin . maddesinde yer alan teknik detayı tam olarak yansıtmaktadır. Türkiye, bir savaş tehdidi hissettiğinde Boğazlar'ı kapatabilir; ancak bu kararın meşruiyeti Milletler Cemiyeti Konseyi (üçte iki çoğunluk) ve imzacı devletlerin çoğunluğu tarafından denetlenebilir. Eğer bu merciler kararı haksız bulursa, Türkiye önlemleri kaldırmak zorundadır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nde 'Savaş Tehdidi' Rejimi ve Uluslararası Denetim
Hints
1
Montrö, Türkiye'ye Boğazlar'ı kapatma yetkisi verirken bu yetkiyi uluslararası bir 'itiraz' mekanizmasıyla dengelemiştir.
2
Savaş tehlikesi durumunda Türkiye kararını verir ve uygular, ancak bu kararı Milletler Cemiyeti'ne raporlamak zorundadır.
3
Sözleşmenin . maddesine göre, Türkiye'nin kararını iptal edebilecek tek güç, Milletler Cemiyeti Konseyi'nin çoğunluğu ve imzacıların salt çoğunluğunun ortak kararıdır.
Practice More
Lozan ve Montrö sözleşmelerini 'Boğazlar Komisyonu', 'Askerden arındırılmış bölgeler' ve 'Savaşta geçiş rejimi' kriterlerine göre karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.
Alternative Method
Hukuki mantık süzgeci: Uluslararası sözleşmelerde 'mutlak ve denetimsiz' yetkiler nadirdir. Lozan'ın kısıtlamaları kalkmış olsa da, Montrö'nün bir 'denge' sözleşmesi olduğunu hatırlayarak denetim içeren seçeneğe yönelmek mümkündür.
Estimated Time:3m 0s