Examkin

Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Kentsel Yerleşmeler ve Şehirlerin Fonksiyonları

Türkiye'de kentsel yerleşmelerin fonksiyonel gelişiminde hinterlandhinterland (art bölge) genişliği ve ulaşım ağlarının çeşitliliği belirleyici bir unsurdur. Dağların kıyıya paralel uzandığı ve hemen kıyı gerisinden yükseldiği alanlarda hinterlandhinterland dar olduğu için liman şehirlerinin büyüme hızı kısıtlı kalmaktadır.

Bu durum göz önüne alındığında, Karadeniz kıyı kuşağında yer alan aşağıdaki şehirlerden hangisinin bölgedeki diğer merkezlere göre daha büyük bir ticaret ve liman fonksiyonuna sahip olmasında; Canik Dağları'nın yükseltisinin az olması, kıyı gerisinde uzanması ve buna bağlı olarak iç kesimlerle demir yolu bağlantısının bulunması temel etkendir?

  1. A
    Sinop
  2. SamsunAnswer
  3. C
    Trabzon
  4. D
    Rize
  5. E
    Giresun

Answer

Samsun şehrinin Karadeniz'in en gelişmiş kentsel merkezi olmasındaki temel etken, Canik Dağları'nın yer şekli özelliklerine bağlı olarak gelişen geniş hinterland ve demir yolu ulaşımıdır.
Samsun şehri, Orta Karadeniz bölümünde yer alan Canik Dağları'nın yükseltisinin az olması ve kıyıdan yaklaşık 50-60 km içeride başlaması sayesinde bölgenin en geniş art bölgesine (hinterland) sahiptir. Bu topografik avantaj, kentin hem karayolu hem de demir yolu ile iç kesimlere kolayca bağlanmasını sağlayarak ticaret ve liman fonksiyonunun diğer Karadeniz şehirlerine göre çok daha fazla gelişmesine olanak tanımıştır.

Step-by-Step Solution

1
Karadeniz kıyı kuşağındaki şehirlerin yer şekli özelliklerini analiz et.
Doğu ve Batı Karadeniz'de dağlar yüksek ve kıyıya çok yakınken, Orta Karadeniz'de (Samsun çevresi) Canik Dağları daha alçaktır ve kıyının daha gerisindedir.
Hinterland genişliği doğrudan kıyı gerisindeki dağların uzanış ve yükselti özelliklerine bağlıdır.
2
Ulaşım imkanlarını ve demir yolu bağlantısını kontrol et.
Karadeniz limanları arasında sadece Samsun ve Zonguldak'ın iç kesimlerle demir yolu bağlantısı vardır, ancak ticaret hacmi bakımından Samsun öndedir.
Demir yolu, ticaret fonksiyonunun kentsel büyümedeki etkisini artıran en düşük maliyetli yük taşıma sistemidir.
3
Şehirlerin fonksiyonel büyüklüklerini kıyasla.
Samsun; tarım, sanayi, ulaşım ve ticaret fonksiyonlarının tamamının güçlü olduğu 'karma fonksiyonlu' bir merkez olarak bölgenin en büyük kenti konumundadır.
Soru kökünde belirtilen Canik Dağları vurgusu doğrudan Samsun'un coğrafi avantajını tanımlamaktadır.

Key Concept

Hinterland (Art Bölge) ve Şehir Fonksiyonu İlişkisi

Hints

1
Karadeniz'de dağların en alçak ve en içeride olduğu bölümü hatırlayın.
2
Bir limanın gelişmesinde 'doğal liman' olmasından ziyade 'hinterlandının genişliği' daha kritiktir.
3
Karadeniz bölgesinde limanından demir yolu ile iç kesimlere yük taşınabilen tek şehir Orta Karadeniz'dedir.

Practice More

İskenderun ve Mersin limanlarının hinterland özelliklerini Samsun ile kıyaslayarak Türkiye'deki diğer önemli ulaşım ve sanayi şehirlerini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Eğer Karadeniz'deki dağ sıralarını (Küre, Canik, Rize Dağları) batıdan doğuya doğru gözünüzde canlandırırsanız, Canik Dağları'nın tek istisna olarak kıyıdan uzaklaştığını ve Samsun'a geniş bir düzlük bıraktığını fark edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Kentsel Yerleşmeler ve Şehirlerin Fonksiyonları

More questions from this topic