Question

Difficulty: HardHükümsüzlük ve Türleri (Yokluk, Butlan)

Hukuki bir işlemin kurucu unsurları (taraflar, irade beyanı ve konu) tam olarak mevcut olmasına rağmen; işlemin içeriğinin emredici hukuk kurallarına, kamu düzenine, genel ahlaka veya kişilik haklarına aykırı olması durumunda ortaya çıkan yaptırım türü ve bu yaptırımın özellikleri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Bu işlem 'yokluk' yaptırımı ile sakatlanmıştır; işlem hukuk dünyasında hiç varlık kazanmadığı için mahkeme kararına gerek kalmaksızın kendiliğinden hükümsüzdür.
  2. B
    Sözleşme 'nispi butlan' (iptal edilebilirlik) kapsamındadır; hak düşürücü süreler içerisinde dava açılmazsa işlem başlangıcından itibaren geçerli kabul edilir.
  3. İşlem 'mutlak butlan' ile sakattır; bu geçersizlik durumu hakim tarafından re'sen (kendiliğinden) dikkate alınır ve tarafların sonradan icazet (onay) vermesiyle işlem geçerlilik kazanamaz.Answer
  4. D
    İşlem 'tek taraflı bağlamazlık' teşkil eder; kanunun öngördüğü eksiklik giderilene veya yasal temsilci tarafından onay verilene kadar işlem askıdadır.
  5. E
    Bu bir 'askıda hükümsüzlük' halidir; taraflardan biri sözleşme ile bağlı olduğunu beyan ederse işlem kamu düzenine aykırı olsa dahi hukuk düzenince korunur.

Answer

İşlemin mutlak butlan ile sakat olduğu, hakimin bu durumu kendiliğinden dikkate alması gerektiği ve işlemin sonradan onay ile geçerli hale gelemeyeceği ifadesi doğrudur.
Kurucu unsurları (taraflar, irade, konu) tamamlanmış bir işlemin emredici hukuk kurallarına, kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olması durumu Türk Borçlar Kanunu ve Türk Medeni Kanunu uyarınca mutlak butlan ile yaptırıma bağlanmıştır. Mutlak butlanla sakat bir işlem başlangıcından itibaren geçersizdir, hakim tarafından davanın her aşamasında kendiliğinden (re'sen) dikkate alınır ve tarafların bu işlemi sonradan onaylaması (icazet) işlemi geçerli hale getirmez.

Step-by-Step Solution

1
Kurucu unsurları kontrol et
İşlemin tarafları, irade beyanı ve konusu mevcut olduğu için 'yokluk' yaptırımı elenir.
Yokluk, işlemin hiç doğmaması için temel bir unsurun (örneğin nikah memuru veya irade uyuşmazlığı) eksik olmasını gerektirir.
2
İçeriğin hukuka uygunluğunu değerlendir
Emredici kurallara, ahlaka veya kamu düzenine aykırılık tespit edildiği için yaptırım 'mutlak butlan' olarak belirlenir.
Kanunun emredici hükümlerine aykırılık, işlemin kurucu unsurları olsa bile onu baştan itibaren geçersiz kılar.
3
Mutlak butlanın hukuki özelliklerini analiz et
İşlemin ölü doğduğu, hakimin re'sen dikkate alacağı ve zaman aşımına tabi olmadığı sonucuna varılır.
Mutlak butlan kamu düzenini ilgilendirdiği için mahkemece doğrudan gözetilir ve taraflar üzerinde anlaşarak işlemi geçerli yapamazlar.

Key Concept

Mutlak Butlan ve Özellikleri

Hints

1
İşlemin 'kurucu unsurlarının' tam olması, onun hukuk aleminde bir 'varlık' kazandığını ancak 'geçerlilik' şartlarında bir sorun olduğunu gösterir.
2
Kamu düzeni ve emredici kurallara aykırılık, sadece kişileri değil devleti de ilgilendirdiği için hakimin bu durumu kendiliğinden görmesi gerekir.
3
İşlem kurucu unsurları tam olmasına rağmen kanunen 'ölü doğmuş' ise bu yaptırım mutlak butlandır.

Practice More

Mutlak butlan ile yokluk arasındaki temel farkı pekiştirmek için 'resmi nikah memuru olmadan kıyılan nikah' (yokluk) ile 'kardeşler arasında kıyılan nikah' (mutlak butlan) örneklerini karşılaştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question