Question

Difficulty: EasyBirleşik Kelimelerin Yazımı

Türkçede "etmek, eylemek, olmak" gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiiller; herhangi bir ses düşmesine veya türemesine uğramazsa ayrı, uğrarsa bitişik yazılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik fiillerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Sistemdeki teknik aksaklıkları kısa sürede analiz ettik.
  2. Müdüriyete sunulacak haftalık raporu sabah saatlerinde arzettik.Answer
  3. C
    Toplantıda alınan kararları ajandasına tek tek not etti.
  4. D
    Başvurusu kabul edilen adayların isimlerini sisteme kaydettik.
  5. E
    Önemli evrakları diğerlerinden büyük bir dikkatle ayırt ettik.

Answer

Haftalık raporun sunulmasını ifade eden cümlede geçen 'arzettik' sözcüğü, herhangi bir ses olayı gerçekleşmediği için 'arz ettik' şeklinde ayrı yazılmalıdır.
Arz kelimesi, etmek yardımcı fiiliyle birleştiğinde herhangi bir ünlü düşmesi veya ünsüz türemesine uğramaz. TDK kurallarına göre bu durumda kelimelerin ayrı yazılması gerekir. Doğru yazım 'arz ettik' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik fiilleri (isim + yardımcı fiil) tespit et.
Analiz ettik, arzettik, not etti, kaydettik, ayırt ettik.
Yazım kuralının hangi kelime öbeklerinde aranacağını belirlemek için.
2
İsim olan ilk kelimede bir ses düşmesi veya ünsüz türemesi olup olmadığını kontrol et.
Kayıt + etmek kelimesinde ünlü düşmesi var (kaydetmek). Arz + etmek kelimesinde ise hiçbir ses olayı yok.
Bitişik veya ayrı yazılma şartını (ses olayı varlığı) denetlemek için.
3
Kuralı uygula: Ses olayı yoksa ayrı yaz.
Arz ve etmek kelimeleri birleşirken yapı bozulmadığı için ayrı yazılmalıydı. 'Arzettik' yazımı bu kurala aykırıdır.
Hatalı yazımı kesinleştirmek için.

Key Concept

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı

Hints

1
Cümlelerde geçen 'etmek' yardımcı fiiliyle kurulmuş kelimelere odaklanın.
2
Bu tür birleşik fiillerin bitişik yazılması için kelimede ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi gibi bir ses olayının gerçekleşmiş olması gerekir.
3
'Arz' kelimesi ile 'etmek' fiili birleşirken aralarında bir ses değişikliği olup olmadığını inceleyin; ses değişikliği yoksa ayrı yazılmaları gerektiğini hatırlayın.

Practice More

Benzer şekilde sıklıkla karıştırılan 'terk etmek', 'fark etmek' ve 'ayırt etmek' kelimelerini de bu kural çerçevesinde tekrar gözden geçirebilirsiniz.

Alternative Method

Kelimeyi sözlükteki kök haliyle (arz) ve fiil haliyle (etmek) ayrı ayrı okuduğunuzda telaffuzda bir kayıp veya eklenme olmuyorsa, yazıda da ayrı bırakılması gerektiğini düşünebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question