Question

Difficulty: MediumMusul Sorunu ve Ankara Antlaşması

Lozan Antlaşması'nda çözümü sonraya bırakılan Musul Sorunu, Türkiye ve İngiltere arasındaki ikili görüşmelerden sonuç çıkmaması üzerine Milletler Cemiyeti’ne taşınmıştır. Cemiyet, Türkiye-Irak sınırı için "Brüksel Hattı" adıyla bir sınır önermiş; Türkiye bu hattı Misak-ı Millî'ye aykırı bularak reddetmiştir. Ancak bölgeye yönelik askeri hazırlıkların yapıldığı bir dönemde Şeyh Sait İsyanı'nın çıkması, Türkiye'nin dış politikadaki manevra alanını kısıtlamış ve 19261926 Ankara Antlaşması’nın imzalanmasına zemin hazırlamıştır.

Bu bilgiler ışığında, 19261926 yılında imzalanan Ankara Antlaşması’nın hükümleriyle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

  1. Türkiye-Irak sınırı, Milletler Cemiyeti’nin önerdiği Brüksel Hattı büyük oranda korunarak kesinleşmiştir.Answer
  2. B
    Musul ve Kerkük bölgeleri, Milletler Cemiyeti’nin doğrudan denetimi altında tarafsız bir bölge ilan edilmiştir.
  3. C
    Türkiye, bölge petrol gelirlerinden alacağı 10%10\%'luk pay hakkını 5050 yıl süreyle kullanabilecektir.
  4. D
    Şeyh Sait İsyanı’nın yarattığı iç istikrarsızlık nedeniyle İngiltere, Hakkâri ve Van illerini de Irak sınırına dahil etmiştir.
  5. E
    Türkiye, Musul petrolleri üzerindeki tüm ekonomik haklarından nakit karşılığı olan 11 milyon sterlini alarak vazgeçmiştir.

Answer

Türkiye-Irak sınırı, Milletler Cemiyeti’nin önerdiği Brüksel Hattı esas alınarak kesinleşmiştir.
Antlaşmanın temel toprak hükmüne göre, Milletler Cemiyeti'nin önerdiği Brüksel Hattı, Türkiye ile Irak arasındaki resmi sınır olarak kabul edilmiştir. Bu durum, Türkiye'nin Musul ve Kerkük üzerindeki egemenlik haklarından vazgeçmesi anlamına gelmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Musul Sorunu'nun Milletler Cemiyeti sürecini analiz etme
Haliç Konferansı'nın başarısızlığı sonrası konunun Milletler Cemiyeti'ne gitmesi ve 'Brüksel Hattı' önerisinin ortaya çıkması.
Diplomatik sürecin hangi aşamada tıkandığını ve uluslararası çözüm önerisini belirlemek.
2
Dış politikayı etkileyen iç gelişmeyi değerlendirme
Şeyh Sait İsyanı'nın Türkiye'nin askeri harekat gücünü ve diplomatik pazarlık yeteneğini zayıflatması.
İç politikadaki krizlerin dış politika sonuçları üzerindeki zorlayıcı etkisini anlamak.
3
19261926 Ankara Antlaşması hükümlerini saptama
Brüksel Hattı'nın sınır kabul edilmesi, Musul'un Irak'a bırakılması ve petrolden 10%10\% pay (2525 yıl) alınması.
Antlaşmanın somut maddelerini ve Misak-ı Millî'den verilen tavizi doğrulamak.

Key Concept

1926 Ankara Antlaşması ve Musul'un Kaybedilmesi
Estimated Time:1m 30s
Rate this question