Türkiye, mutlak konumu ve çevresindeki büyük kara kütleleri ile denizlerin etkisiyle yıl boyunca farklı karakterdeki basınç sistemlerinin etkisinde kalır. Bu basınç merkezlerinin oluşum kökenleri (dinamik/termik) ile Türkiye üzerindeki mevsimsel etkileri arasında sıkı bir ilişki bulunmaktadır.
Buna göre, Türkiye'yi etkileyen basınç merkezlerinin özellikleri ve iklim üzerindeki etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- Aİzlanda Dinamik Alçak Basıncı, kış mevsiminde Sibirya yüksek basıncının etkisinin azaldığı dönemlerde batıdan nemli ve ılık hava kütlelerini Türkiye'ye taşır.
- BAsor Dinamik Yüksek Basıncı, yıl boyunca etkili olmakla birlikte yaz mevsiminde kuzeye doğru genişleyerek Türkiye'de belirgin bir kuraklığın yaşanmasına zemin hazırlar.
- CSibirya Termik Yüksek Basıncı, dikey yönlü alçalıcı hava hareketine sahip olduğu için etkili olduğu kış günlerinde bulutluluğu azaltarak ayaz adı verilen şiddetli don olaylarına neden olur.
- Basra Termik Alçak Basıncı, kış mevsiminde karaların aşırı soğumasına bağlı olarak Basra Körfezi üzerinden sokulan dondurucu ve kuru bir hava kütlesi karakterindedir.Answer
- EDinamik kökenli basınç merkezlerinin (İzlanda ve Asor) yıl boyunca etkili olmasının temel nedeni, bu sistemlerin oluşumunda Dünya'nın eksenel dönüşünün (günlük hareket) belirleyici olmasıdır.
Answer
Basra Termik Alçak Basıncı'nın kış mevsiminde dondurucu hava getirdiğini savunan ifade yanlıştır; çünkü bu merkez yazın aşırı ısınmayla oluşur ve sıcak havayı taşır.
Basra Termik Alçak Basıncı, Muson sisteminin bir parçası olup kışın değil, yalnızca yaz mevsiminde Türkiye üzerinde etkili olur. Karaların aşırı ısınması sonucu oluştuğu için dondurucu değil, kavurucu sıcaklara ve kuraklığa neden olan bir hava kütlesidir. Bu nedenle ifadedeki mevsim ve sıcaklık karakteri bilgisi tamamen yanlıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Türkiye'yi etkileyen basınç merkezlerinin oluşum mekanizması, etki yönü ve mevsimsel karakteristiği.
Hints
1
Basınç merkezlerinin adlarını ve geldikleri yönleri hatırlayın (Sibirya-KD, Basra-GD, İzlanda-KB, Asor-GB).
2
Hangi merkezlerin 'sıcaklık' (termik), hangilerinin 'hareket' (dinamik) kökenli olduğuna odaklanın.
3
Basra merkezi, çöllerin ve karaların yazın aşırı ısınmasıyla oluşur. Kışın böyle bir ısınma mümkün müdür?
Practice More
Basınç merkezlerinin Türkiye'deki rüzgar yönleriyle (Karayel, Poyraz, Lodos, Samyeli) olan ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Alternative Method
Tablo yöntemiyle eşleştirme yapabilirsiniz: Sibirya (Kış-Soğuk-YB), Basra (Yaz-Sıcak-AB), İzlanda (Kış-Ilık-AB), Asor (Yaz/Yıl-Kurak-YB). Bu eşleştirmeye uymayan seçenek yanlıştır.
Estimated Time:2m 0s