Question

Difficulty: MediumMontrö Boğazlar Sözleşmesi

19301930’lu yıllarda İtalya’nın Habeşistan’ı işgali, Almanya’nın Ren bölgesini silahlandırması ve Japonya’nın Uzak Doğu’daki yayılmacı politikaları Avrupa’da mevcut statükoyu tehdit etmeye başlamıştır. Bu gelişmeler üzerine Türkiye, güvenliğini sağlamak amacıyla Milletler Cemiyeti’ne başvurarak Boğazlar rejiminin yeniden düzenlenmesini talep etmiştir.

2020 Temmuz 19361936’da imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin aşağıdaki hükümlerinden hangisi, Lozan Antlaşması’nda Türkiye’nin tam egemenliğini kısıtlayan en temel engelin ortadan kaldırıldığının doğrudan kanıtıdır?

  1. Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak tüm yetkilerinin Türk Devleti’ne devredilmesiAnswer
  2. B
    Boğazlar Komisyonu’nun başkanlığının Türkiye’ye verilerek komisyonun varlığının sürdürülmesi
  3. C
    Boğazlar’ın her iki yakasındaki askerden arındırılmış bölgelerin Mudanya Ateşkesi’ndeki gibi korunması
  4. D
    Karadeniz’e kıyısı olmayan devletlerin savaş gemilerine geçişin tamamen yasaklanması
  5. E
    Ticaret gemilerinin geçişinin savaş ve barış zamanında sadece Türkiye'nin iznine bağlanması

Answer

Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak tüm yetkilerinin Türk Devleti’ne devredilmesi
Doğru cevap olan ifade, Boğazlar üzerindeki uluslararası denetimin (komisyon) sona erdiğini ve yönetimin tamamen Türkiye'ye geçtiğini belirtir. Bu durum, bir devletin kendi toprakları üzerindeki karar alma yetkisini (egemenliğini) başka hiçbir güce devretmemesi anlamına gelen 'tam egemenlik' ilkesinin bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
19301930’lu yılların başında Avrupa’daki revizyonist (yayılmacı) politikaların Boğazlar üzerindeki tehdidini değerlendirme.
Almanya ve İtalya'nın saldırgan politikalarının Türkiye'nin Boğazlar'ın statüsünü değiştirme talebine meşruiyet kazandırdığı görülür.
Sözleşmenin imzalanma gerekçesini anlamak için dış siyasi konjonktürün bilinmesi gerekir.
2
Lozan Antlaşması'ndaki egemenliği kısıtlayan maddeleri hatırlama.
Lozan'da Boğazlar'ın yönetiminin 'Uluslararası Komisyon'a bırakıldığı ve her iki yakasının askerden arındırıldığı belirlenir.
Değişimin boyutunu anlamak için önceki durumla karşılaştırma yapılması gerekir.
3
Montrö ile getirilen temel değişikliği tespit etme.
Komisyonun kaldırılması ve Türkiye'nin Boğazlar'da tam otorite sahibi olması, egemenliğin iadesi olarak yorumlanır.
Sorunun kökünde yatan 'tam egemenlik' kavramı komisyonun varlığıyla çelişir.

Key Concept

Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve Tam Egemenlik

Hints

1
Lozan Antlaşması'nda Boğazlar'ın yönetimi kime bırakılmıştı ve bu durum Türkiye'nin bağımsızlığına uygun muydu?

Practice More

Lozan Boğazlar Sözleşmesi ile Montrö Boğazlar Sözleşmesi arasındaki askeri ve siyasi farkları bir tablo üzerinde çalışarak pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question