Question

Difficulty: HardAmasya Görüşmeleri

Amasya Görüşmeleri sırasında Temsil Heyeti ile Bahriye Nazırı Salih Paşa arasında imzalanan protokollerin en önemli maddelerinden biri Meclis-i Mebusan'ın İstanbul dışında, Anadolu'nun güvenli bir yerinde toplanmasıdır. Salih Paşa bu görüşü desteklemiş olsa da İstanbul'daki Ali Rıza Paşa Hükümeti, Meclis-i Vükela'da (Bakanlar Kurulu) bu maddeyi kesin olarak reddetmiş ve meclisin mutlaka İstanbul'da açılması gerektiğini savunmuştur.

İstanbul Hükümeti'nin, meclisin Anadolu'da toplanma talebini reddederken öne sürdüğü temel hukuki dayanak aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kanun-i Esasi'de yer alan meclisin ancak saltanat merkezinde (payitaht) toplanabileceğine dair anayasal hükümAnswer
  2. B
    Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. maddesi uyarınca İstanbul dışındaki bir meclis oluşumunun işgal gerekçesi sayılacağı endişesi
  3. C
    Sivas Kongresi'nde kabul edilen 'Milli iradeyi hakim kılmak esastır' ilkesinin başkentte uygulanma zorunluluğu
  4. D
    Amasya Genelgesi'nde meclis yeriyle ilgili herhangi bir hüküm bulunmaması nedeniyle ortaya çıkan usul eksikliği
  5. E
    İtilaf Devletleri'nin Paris Barış Konferansı'nda İstanbul dışındaki bir hükümet yapılanmasını resmen tanımayacağı tehdidi

Answer

İstanbul Hükümeti'nin Anadolu'da meclis açılmasını reddetmesinin temel hukuki gerekçesi, Kanun-i Esasi'ye göre meclisin ancak saltanat merkezi olan İstanbul'da toplanabileceği kuralıdır.
Amasya Görüşmeleri'nde Temsil Heyeti, İstanbul'un işgal altında olması ve meclisin hür bir şekilde çalışamayacağı endişesiyle Anadolu'da toplanmasını istemiştir. Ancak İstanbul Hükümeti, 1876 Kanun-i Esasi'ye (Anayasa) göre meclisin ancak saltanat merkezinde (İstanbul) toplanabileceğini belirterek bu talebi hukuken engellemiştir. Bu durum, meclisin ileride İstanbul'da açılmasına ve sonrasında Misak-ı Milli kararları nedeniyle İstanbul'un resmen işgaline giden süreci başlatmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Amasya Görüşmeleri'nde tarafların uzlaştığı protokol maddelerini analiz etmek.
Temsil Heyeti ve Bahriye Nazırı Salih Paşa, meclisin Anadolu'da toplanması konusunda fikir birliğine varmıştır.
Meclisin İstanbul'da toplanmasının İtilaf Devletleri'nin baskısı nedeniyle riskli olduğu düşünülmüştür.
2
İstanbul'daki Ali Rıza Paşa Hükümeti'nin bu protokolleri nasıl karşıladığını incelemek.
Hükümet, seçimlerin yapılması ve diğer maddelerin çoğunu kabul ederken meclisin yeri maddesini reddetmiştir.
Hükümet, meclisin İstanbul dışında toplanmasını mevcut devlet otoritesine ve anayasaya aykırı bulmuştur.
3
Reddedilme gerekçesinin hukuki dayanağını tespit etmek.
Hükümet, 1876 Kanun-i Esasi'nin meclis toplantı yeri ile ilgili maddesini öne sürmüştür.
Anayasa'ya göre meclis ancak padişahın bulunduğu payitahtta (başkentte) açılabilir.

Key Concept

Amasya Görüşmeleri'nde Meclis-i Mebusan'ın toplanma yeri tartışması ve Kanun-i Esasi engeli.

Hints

1
İstanbul Hükümeti, meclisin Anadolu'da toplanmasını engellemek için mevcut devlet yasalarına ve anayasal düzene sadık kalma 'kılıfını' kullanmıştır.

Practice More

Meclis-i Mebusan'ın İstanbul'da toplanmasının ardından alınan Misak-ı Milli kararlarının İstanbul'un resmen işgaline nasıl zemin hazırladığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question