Question

Difficulty: EasyBirleşik Kelimelerin Yazımı

Türkçede yardımcı fiillerle (etmek, olmak vb.) kurulan birleşik fiiller; birinci kelimesinde bir ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi varsa bitişik, herhangi bir ses olayı yoksa ayrı yazılır. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala aykırı bir kullanım söz konusudur?

  1. A
    Yoğun trafik nedeniyle gideceğimiz yere geç kalacağımızı fark ettik.
  2. Yaşanan aksaklıklar sebebiyle projeyi kısa sürede terketmek zorunda kaldılar.Answer
  3. C
    Sınavda sorulan bazı soruları diğerlerinden ayırt etmek oldukça zordu.
  4. D
    Küçük çocuk, vitrindeki oyuncak treni dakikalarca hayranlıkla seyretti.
  5. E
    Yaptığımız tüm uyarıları dikkate aldığı için kendisine teşekkür ederiz.

Answer

Yanlış kullanımın olduğu cümle, 'terk etmek' kelimesinin bitişik yazıldığı seçenektir.
Doğru cevap olan seçenekte 'terk etmek' ifadesi bitişik yazılmıştır. Ancak 'terk' kelimesi 'etmek' yardımcı fiili ile birleşirken ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi gibi bir ses olayına uğramaz. Bu nedenle kelimenin 'terk etmek' şeklinde ayrı yazılması gerekir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yardımcı fiille kurulan birleşik fiilleri tespit et.
Tespit edilen kelimeler: fark ettik, terketmek, ayırt etmek, seyretti, teşekkür ederiz.
Sorunun odak noktası olan yardımcı fiil yapılarını belirlemek gerekir.
2
Kelimelerin köklerinde ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi olup olmadığını kontrol et.
'Terk' kelimesinde herhangi bir ses olayı yoktur. 'Seyir' kelimesinde ünlü düşmesi (seyretmek) vardır.
Bitişik veya ayrı yazılma kararı bu ses olaylarına bağlıdır.
3
TDK yazım kuralını uygula.
Ses olayı yoksa ayrı yazılmalıdır. 'Terk etmek' ayrı yazılması gereken bir kelimedir.
Kurallara göre 'terketmek' yazımı yanlıştır.

Key Concept

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı

Hints

1
Cümlelerdeki etmek/olmak gibi yardımcı fiillere odaklanın.
2
Kelimelerin kök hallerini düşünün; 'seyir' kelimesi 'seyretmek' olurken bir harf kaybediyor mu?
3
'Terk etmek' kelimesinde herhangi bir ses değişimi (düşme veya türeme) olmadığını fark edin.

Practice More

Ünsüz türemesinin görüldüğü 'reddetmek', 'affetmek' gibi örnekleri inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Kelimeyi telaffuz ederken ünlü düşmesi (kayıp-olmak -> kaybolmak) veya ünsüz türemesi (his-etmek -> hissetmek) olup olmadığını kontrol ederek yazımını tayin edebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question