Question

Difficulty: HardTürkiye'yi Etkileyen Basınç Merkezleri

Türkiye'nin kış mevsiminde yaşadığı atmosferik koşullar, genellikle kuzeydoğu ve kuzeybatı yönlü basınç merkezlerinin birbiri üzerindeki hakimiyet mücadelesiyle şekillenir. Bazı yıllarda Sibirya Termik Yüksek Basıncı'nın etkisiyle Doğu Anadolu'da sıcaklıklar 40C-40^\circ C seviyelerine kadar düşüp günler süren ayazlar yaşanırken, bazı dönemlerde İzlanda Dinamik Alçak Basıncı'nın sokulmasıyla bu dondurucu soğuklar yerini yağışlı ve daha yumuşak bir havaya bırakır.

Bu basınç merkezlerinin oluşum mekanizmaları ve Türkiye üzerindeki etkileri göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Sibirya basınç merkezinin etki alanını genişletmesi, dikey yönde yükselici hava hareketlerini artırarak Türkiye genelinde kar yağışı miktarının ekstrem seviyelere çıkmasını sağlar.
  2. B
    İzlanda merkezinin Türkiye üzerindeki etkisinin artması, 6060^\circ enlemlerindeki alçalıcı hava hareketlerinin ülkemize bol nem taşıdığının temel bir kanıtıdır.
  3. C
    Sibirya ve İzlanda merkezlerinin kış mevsimindeki etki düzeyleri, sadece kara ve denizlerin ısınma farkına bağlı olarak gelişen termik kökenli bir değişimdir.
  4. Kış aylarında İzlanda dinamik merkezinin Sibirya termik merkezine karşı üstünlük kurması, Türkiye'de kış ılıklığına bağlı olarak cephesel kökenli yağışların görülme sıklığını artırır.Answer
  5. E
    Asor dinamik yüksek basıncı, kış mevsiminde Sibirya merkeziyle birleştiğinde Türkiye'de Batı Rüzgarları'nın etkisini güçlendirerek sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkmasını sağlar.

Answer

Kış aylarında İzlanda dinamik merkezinin Sibirya termik merkezine karşı üstünlük kurması, Türkiye'de kış ılıklığına bağlı olarak cephesel kökenli yağışların görülme sıklığını artırması doğru bir çıkarımdır.
İzlanda Dinamik Alçak Basıncı, kış mevsiminde Türkiye'ye kuzeybatıdan (Balkanlar üzerinden) girerek beraberinde nemli ve ılıman hava kütlelerini taşır. Bu merkezin etkili olduğu dönemlerde, Sibirya'nın dondurucu etkisi kırılır ve iki farklı hava kütlesinin karşılaşma alanlarında cephesel yağışlar meydana gelir. Bu durum Türkiye'de 'kış ılıklığı' olarak adlandırılan süreci tetikler.

Step-by-Step Solution

1
Basınç merkezlerini karakterize etme
Sibirya: Termik Yüksek Basınç (Kuzeydoğu, soğuk/kuru). İzlanda: Dinamik Alçak Basınç (Kuzeybatı, nemli/ılık).
Hava olaylarının kökenini anlamak için merkezlerin özelliklerini bilmek gerekir.
2
Dikey hava hareketlerini analiz etme
Yüksek basınçta alçalıcı hava (kararlı, açık gökyüzü), Alçak basınçta yükselici hava (bulutlu, yağışlı) hakimdir.
Seçeneklerdeki dikey hava hareketi kavramlarını doğrulamak için gereklidir.
3
Etkileşim sonucunu belirleme
İzlanda'nın (AB) baskın gelmesi, Sibirya'nın (YB) soğuk ve kuru havasını batıya iterek nemli ve ılıman havanın Türkiye'ye girmesini sağlar.
Basınç merkezleri arasındaki hakimiyet değişiminin iklimsel sonucunu bulmak için yapılır.

Key Concept

Basınç Merkezlerinin Kökeni ve Dikey Hava Hareketleri İlişkisi

Hints

1
Yüksek basınç alanlarında dikey hava hareketinin yönünü (alçalıcı/yükselici) hatırlayınız.
2
İzlanda'nın dinamik, Sibirya'nın ise termik kökenli oluşu arasındaki farkı düşününüz.
3
Kışın havanın yumuşayıp yağmur başlaması genellikle hangi basınç merkezinin Balkanlar üzerinden sokulmasıyla gerçekleşir?

Practice More

Basınç merkezlerinin kökenlerini (Termik/Dinamik) ve yönlerini bir Türkiye haritası üzerinde çizerek çalışmak kalıcılığı artıracaktır.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question