Examkin

Question

Difficulty: HardSened-i İttifak ve Tanzimat Dönemi Belgeleri

Türk anayasa hukukunun gelişim sürecinde yer alan 18081808 Sened-i İttifak, 18391839 Tanzimat Fermanı ve 18561856 Islahat Fermanı; padişahın yetkilerinin sınırlandırılma biçimi, hazırlayan irade ve kapsamları bakımından farklılıklar barındırmaktadır. Bu belgelerin özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. Sultan Abdülmecit tarafından ilan edilen Tanzimat ve Islahat fermanları, hazırlanış süreçleri bakımından dış siyasi etkilerden tamamen bağımsız ve sadece Osmanlı bürokrasisinin iç ıslahat talepleriyle şekillenmiş belgelerdir.Answer
  2. B
    Sultan II. Mahmut döneminde imzalanan Sened-i İttifak, merkezi otorite ile yerel güçler (âyanlar) arasında gerçekleştiği için hukuki niteliği bakımından bir 'misak' (sözleşme) özelliği taşır.
  3. C
    Tanzimat Fermanı, padişahın kendi yetkilerini tek taraflı bir irade beyanıyla sınırlandırması nedeniyle 'ferman' niteliğindedir ve anayasallaşma sürecinde hukukun üstünlüğü ilkesine geçişin ilk adımıdır.
  4. D
    Islahat Fermanı, Tanzimat Fermanı'nın genel ilkelerini korumakla birlikte, özellikle gayrimüslim tebaaya devlet memuru olma ve belediye meclislerine girme gibi haklar tanıyarak kapsama yeni unsurlar eklemiştir.
  5. E
    Sened-i İttifak ile padişahın mutlak yetkileri tarihte ilk kez kısıtlanmış olsa da bu belge, Tanzimat ve Islahat fermanları gibi tüm tebaa için genel haklar ve hukuki güvenceler getiren bir metin değildir.

Answer

Sultan Abdülmecit tarafından ilan edilen Tanzimat ve Islahat fermanlarının dış etkilerden tamamen bağımsız olduğu ifadesi yanlıştır; çünkü özellikle Islahat Fermanı dış baskılarla hazırlanmış bir metindir.
Doğru cevap olan seçenekteki ifade yanlıştır çünkü Islahat Fermanı (18561856), Kırım Savaşı sonrasında imzalanan Paris Antlaşması'na bir madde olarak girmiş ve hazırlanışında İngiltere ile Fransa'nın doğrudan diplomatik müdahalesi söz konusu olmuştur. Bu durum, belgenin dış siyasi etkilerden tamamen bağımsız olduğu iddiasını çürütür.

Step-by-Step Solution

1
Belgelerin hazırlanış süreçlerini karşılaştırın.
Tanzimat Fermanı büyük oranda iç dinamiklerle, Islahat Fermanı ise dış baskılarla (Kırım Savaşı sonrası Paris Antlaşması süreci) hazırlanmıştır.
Islahat Fermanı'nın uluslararası bir antlaşmada (Paris Antlaşması) referans verilmiş olması, onun dış etkiden bağımsız olmadığını kanıtlar.
2
Belgelerin hukuki niteliklerini (Misak vs. Ferman) kontrol edin.
Sened-i İttifak bir 'misak' iken, Tanzimat ve Islahat birer 'ferman'dır.
Hukuki nitelik, belgenin tek taraflı mı yoksa iki taraflı mı olduğuna göre belirlenir.
3
Seçeneklerdeki yanlış genellemeyi tespit edin.
Hem Tanzimat hem de Islahat'ın dış etkiden tamamen uzak olduğu bilgisi tarihsel gerçeklerle uyuşmamaktadır.
KPSS düzeyinde Tanzimat ve Islahat arasındaki en temel farklardan biri dış baskı unsurudur.

Key Concept

Osmanlı Anayasallaşma Belgelerinin Hukuki Niteliği ve Dış Etki

Hints

1
Belgelerin hazırlanışında dış devletlerin bir antlaşma yoluyla (örneğin Paris Antlaşması) baskı yapıp yapmadığını hatırlayın.
2
Tanzimat Fermanı iç dinamiklerle ilan edilirken, Islahat Fermanı'nın Avrupalı devletlerin istekleri doğrultusunda şekillendiğini düşünün.
3
18561856 tarihli Islahat Fermanı'nın diplomatik bir metne dönüşmesi, onu 'dış etkiden bağımsız' olma özelliğinden uzaklaştırır.

Practice More

Kanun-i Esasi (18761876) ile bu belgelerin arasındaki en büyük farkın 'meclis' ve 'anayasa' kavramları olduğunu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Sened-i İttifak ve Tanzimat Dönemi Belgeleri

More questions from this topic