Question

Difficulty: MediumSoğuk Savaş Döneminde Türkiye

II.Du¨nyaSavas\cıII. Dünya Savaşı'nın ardından Türkiye'de demokratikleşme sürecini hızlandıran ve Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü ile Refik Koraltan tarafından CHPCHP Meclis Grubu'na sunulan "Dörtlü Takrir"in temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu'nun görüşülmesini ve yasalaşmasını engellemek
  2. B
    Türkiye'nin Birleşmiş Milletler'e (BM) kurucu üye olarak kabul edilmesini sağlamak
  3. Parti tüzüğünde ve ülke yönetiminde demokratik düzenlemeler yapılmasını sağlamakAnswer
  4. D
    Truman Doktrini kapsamında gelecek askeri yardımların kullanımını denetlemek
  5. E
    Varlık Vergisi'nin yol açtığı ekonomik sorunların çözülmesi için yeni bir bütçe oluşturmak

Answer

Dörtlü Takrir'in temel amacı, parti tüzüğünde ve ülke yönetiminde demokratik düzenlemeler yapılmasını sağlamaktır.
Doğru seçenek, önergenin hem parti içi hem de genel ülke yönetiminde demokratikleşme talep ettiğini belirtmektedir. Dörtlü Takrir, anayasanın öngördüğü demokratik hakların kullanıma açılmasını ve tek parti vesayetinin esnetilmesini hedeflemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Dönemi ve aktörleri analiz etme
1945 yılında II. Dünya Savaşı bitmiş, San Francisco Konferansı sonrası Türkiye'de demokratikleşme beklentisi artmıştır.
Soruda geçen isimlerin CHP içindeki muhalif kanat olduğunu belirlemek için gereklidir.
2
Önergenin içeriğini değerlendirme
Celal Bayar ve arkadaşları; milli iradenin tecellisi, anayasanın tam uygulanması ve demokratik hakların tanınmasını talep etmiştir.
Belgenin spesifik bir kanuna muhalefet mi yoksa genel bir sistem değişikliği mi olduğunu anlamak için gereklidir.
3
Siyasi sonucu belirleme
Bu önerge reddedilmiş, ardından önerge sahipleri ihraç edilerek veya istifa ederek Demokrat Parti'yi kurmuştur.
Çok partili hayata geçişin ana kırılma noktasını doğrulamak için gereklidir.

Key Concept

Dörtlü Takrir (1945), Türkiye'de tek parti döneminden çok partili demokratik hayata geçişin resmi başlangıcı ve Demokrat Parti'nin temelini oluşturan belgedir.

Hints

1
Bu önergeyi veren isimlerin daha sonra hangi partiyi kurduğunu düşünün.
2
Önergenin verildiği tarihin (1945) hemen ardından Türkiye'de çok partili hayata geçildiğini hatırlayın.
3
Önerge sahipleri 'milli hakimiyet' ve 'demokratik haklar' gibi kavramlara vurgu yapmıştır.

Practice More

Demokrat Parti'nin kurucu kadrosunu 'Cafer' (Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü, Refik Koraltan) koduyla ezberleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question