Question

Difficulty: HardHak Kavramı ve Hakların Türleri

Özel hukuk sisteminde haklar; ileri sürülebilecekleri çevre, konuları ve kullanılmalarının hukuki sonuçları bakımından çeşitli ayrımlara tabi tutulur. Özellikle bir hakkın üçüncü kişilere karşı öne sürülebilme kapasitesi, o hakkın mutlak veya nispi (alacak hakkı) karakterde olup olmamasına bağlıdır.

Buna göre; mülkiyet, kira, intifa ve kişilik haklarının hukuki nitelikleri göz önüne alındığında, hakların türleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Nispi haklar kural olarak yalnızca borç ilişkisinin tarafları arasında ileri sürülebilirken; kira, önalım veya taşınmaz satış vaadi gibi haklar tapu siciline şerh edilmekle 'etkisi güçlendirilmiş nispi hak' niteliği kazanır ve taşınmazın sonraki maliklerine karşı da ileri sürülebilir hale gelir.Answer
  2. B
    Mülkiyet ve intifa hakları eşya üzerinde doğrudan egemenlik sağladıkları için nispi hak niteliğindeyken; bir kimsenin başka bir kimseden belirli bir edimin ifasını isteme yetkisi veren alacak hakları mutlak haklardır.
  3. C
    Yenilik doğuran (inşai) haklar, kullanıldıkları anda yeni bir hukuki durum yaratmayan veya mevcut durumu değiştirmeyen; sadece hak sahibine karşı taraftan belirli bir davranışta bulunmasını talep etme yetkisi veren alelade haklardır.
  4. D
    Kişilik hakları; kişinin adı, şerefi ve vücut bütünlüğü üzerindeki mutlak haklarını ifade eder ve bu haklar nitelikleri gereği başkalarına devredilebilir veya miras yoluyla mirasçılara geçebilir.
  5. E
    Velayet ve vesayet hakları, hak sahibine geniş bir tasarruf yetkisi veren ve maddi değeri olan eşyalar üzerinde kullanılan malvarlığı hakları arasında yer alan mutlak haklardır.

Answer

Nispi haklar (alacak hakları) normalde sadece borç ilişkisinin tarafları arasında hüküm doğurur ancak tapu siciline şerh verildiklerinde taşınmazın mülkiyetini sonradan kazanan kişilere karşı da ileri sürülebilirler.
Doğru ifade; nispi hakların (alacak haklarının) temel özelliğini ve istisnai olarak tapu siciline yapılan şerh işleminin bu haklara kazandırdığı 'üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilme' (eşyaya bağlılık) gücünü tam olarak yansıtmaktadır. Bu tür haklara hukuk doktrininde 'etkisi güçlendirilmiş nispi haklar' denir.

Step-by-Step Solution

1
Mutlak ve Nispi Hak Ayrımını İncele
Mutlak haklar herkese karşı, nispi haklar (alacak hakları) ise sadece borçluya karşı ileri sürülebilir.
Hakkın çevresi, hakkın korunma ve talep edilme sınırlarını belirler.
2
Şerh Kurumunun Etkisini Değerlendir
Kira, satış vaadi gibi nispi haklar tapuya şerh edilince etkisi güçlenir.
Şerh, nispi hakkı mutlak hak yapmaz ancak 'eşyaya bağlı borç' etkisi yaratarak üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir kılar.
3
Diğer Seçeneklerdeki Kavram Yanılgılarını Analiz Et
Mülkiyet mutlaktır; kişilik hakları devredilemez; yenilik doğuran haklar durum değiştirir.
Doğru sınıflandırma için hakkın konusu (mal/şahıs) ve kullanımı (inşai/alalede) netleştirilmelidir.

Key Concept

Etkisi Güçlendirilmiş Nispi Haklar ve Şerh

Hints

1
Hakkın herkese karşı mı yoksa sadece belirli bir kişiye karşı mı ileri sürülebildiğine odaklanın.
2
Mülkiyet bir mutlak haktır. Alacak hakkı ise nispi bir haktır. Tapu şerhi bu ikisi arasında özel bir durum yaratır.
3
Bir kira sözleşmesi normalde sadece ev sahibi ile kiracı arasındadır, ancak tapuya işlenirse evin yeni sahibi de bu kiracıyı çıkaramaz. Bu kavramı arayın.

Practice More

Yenilik doğuran hakların alt türleri olan 'Kurucu', 'Değiştirici' ve 'Bozucu' hak örneklerini içeren soruları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question