Question

Difficulty: HardHak Kavramı ve Hakların Türleri

Özel hukukta haklar; kullanıldıkları an doğurdukları hukuki etki, ileri sürülebilecekleri çevre ve devredilebilirlik gibi çeşitli kriterlere göre sınıflandırılır. Hak sahibinin, tek taraflı irade beyanıyla mevcut bir hukuki ilişkiyi geleceğe veya geçmişe dönük olarak tamamen ortadan kaldırma yetkisine sahip olması, bu hakkın 'bozucu yenilik doğuran' (inşai) nitelikte olduğunu gösterir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bozucu yenilik doğuran haklara örnek olarak gösterilebilir?

  1. A
    Satın alınan bir malın ayıplı çıkması durumunda satış bedelinden indirim talep edilmesi
  2. Bir kişinin kendisini temsil etmesi için atadığı vekilin görevine son vermesi (azil)Answer
  3. C
    Sözleşmeden doğan bir alacağın vadesi geldiğinde borçludan ifasının istenmesi
  4. D
    Paylı mülkiyette bir paydaşın payını satması durumunda diğer paydaşın önalım (şufa) hakkını kullanması
  5. E
    Bir yazarın kaleme aldığı eser üzerindeki mali haklarını üçüncü bir kişiye devretmesi

Answer

Vekilin azledilmesi (görevine son verilmesi), mevcut bir hukuki ilişkiyi sona erdirdiği için bozucu yenilik doğuran bir haktır.
Vekilin azledilmesi (azil), hak sahibinin tek taraflı irade beyanıyla mevcut bir hukuki ilişkiyi (vekalet sözleşmesini) sona erdirdiği için bozucu yenilik doğuran haklar kapsamında yer alır. İstifa, fesih ve sözleşmeden dönme de bu gruptaki diğer önemli örneklerdir.

Step-by-Step Solution

1
Hukuki etkinin analiz edilmesi
Soru, mevcut bir durumu tamamen sona erdiren hak türünü sormaktadır.
Bozucu yenilik doğuran haklar, kullanıldıkları an mevcut ilişkiyi ortadan kaldırır.
2
Seçeneklerin tasnif edilmesi
Bedel indirimi 'değiştirici', önalım 'kurucu', alacak talebi ise 'alelade' hak olarak belirlendi.
Yenilik doğuran hakların alt türleri arasındaki farklar, hukuki sonucun mahiyetine dayanır.
3
Doğru örneğin saptanması
Vekilin azli (veya istifa), temsil ilişkisini kestiği için 'bozucu' etkidedir.
Azil işlemi sonucunda hukuki ilişki sona erer ve bu işlem tek taraflı bir beyanla gerçekleşir.

Key Concept

Yenilik Doğuran (İnşai) Haklar

Hints

1
Hakkın kullanılmasıyla hukuki ilişkinin devam mı ettiği yoksa bitti mi olduğu üzerinde durun.
2
Azil, fesih ve istifa gibi işlemlerin ortak noktası bir bağı koparmaktır.
3
Bedel indirimi durumu değiştirir, önalım yeni durum kurar, azil ise durumu sona erdirir.

Practice More

Kurucu, değiştirici ve bozucu yenilik doğuran hakların örneklerini içeren bir karşılaştırma tablosu hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question