Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Kırsal Yerleşmeler ve Yerleşme Dokuları

Türkiye'de köy idari sınırları içerisinde yer alan ancak köy merkezinden uzakta kurulan, ekonomik faaliyetlerin niteliğine göre şekillenen çeşitli "köy altı yerleşmeleri" bulunmaktadır. Bu yerleşmelerin sınıflandırılması ve ortaya çıkış nedenleri dikkate alındığında, aşağıdaki yargılardan hangisi coğrafi gerçeklerle bağdaşmaz?

  1. Köy altı yerleşmelerinin (mezra, kom, oba, divan vb.) tamamı, temel ekonomik faaliyetin hayvancılık olması nedeniyle sadece yılın belirli dönemlerinde kullanılan geçici yerleşmelerdir.Answer
  2. B
    İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'da su kaynaklarının sınırlı, yer şekillerinin ise nispeten düz olması, evlerin su kuyusu veya çeşme etrafında toplandığı "toplu yerleşme" dokusunu hâkim kılmıştır.
  3. C
    Batı Karadeniz'de yer şekillerinin engebeli, su kaynaklarının bol ve tarım arazilerinin parçalı olması, konutların birbirinden uzak olduğu "dağınık yerleşme" dokusunun görülmesine yol açmıştır.
  4. D
    Mezra ve Divan yerleşmeleri, hem tarımsal üretimin yıl boyu devam etmesi hem de mülkiyetin genellikle şahıslara ait olması sebebiyle kalıcı köy altı yerleşmeleri grubunda yer alır.
  5. E
    Genellikle hayvancılık odaklı göçebe topluluklar tarafından Toroslar ve Ege platolarında kurulan Oba yerleşmeleri, barınma süresinin kısıtlı olduğu geçici yerleşme tiplerindendir.

Answer

Köy altı yerleşmelerinin tamamının hayvancılığa dayalı ve geçici olduğunu savunan yargı yanlıştır; mezra ve divan gibi yerleşmeler kalıcıdır.
Köy altı yerleşmelerinin tamamı geçici değildir. Mezra ve Divan gibi yerleşmelerde tarımsal faaliyetler yıl boyu sürdürüldüğü için bu yerleşmeler 'kalıcı' statüsündedir. Ayrıca tüm köy altı yerleşmeleri sadece hayvancılık odaklı değildir; özellikle Karadeniz'deki Divanlarda ve Doğu Anadolu'daki Mezralarda tarım birincil veya eş değer öneme sahiptir.

Step-by-Step Solution

1
Köy altı yerleşmelerini sürekliliklerine göre ayırın.
Kalıcı yerleşmeler: Mezra, Divan, Mahalle, Çiftlik. Geçici yerleşmeler: Yayla, Kom, Ağıl, Oba, Dam, Dalyan.
Soruda yer alan 'tamamı geçicidir' genellemesinin doğruluğunu denetlemek için bu sınıflandırma gereklidir.
2
Yerleşme dokularını etkileyen faktörleri değerlendirin.
Su kaynakları az ve yer şekilleri düzse → Toplu doku. Su kaynakları bol ve yer şekilleri engebeliyse → Dağınık doku.
Seçeneklerdeki doku ve yer şekilleri/su ilişkisinin tutarlılığını kontrol etmek için bu kural uygulanır.

Key Concept

Köy Altı Yerleşmelerinin Sürekliliği ve Doku Özellikleri

Hints

1
Bir yerleşmenin kalıcı mı yoksa geçici mi olduğunu belirleyen temel unsur, orada yıl boyunca tarım yapılıp yapılmadığıdır.

Practice More

Köy altı yerleşmelerini 'kalıcı' ve 'geçici' olarak iki sütun halinde listeleyerek aralarındaki ekonomik farkları (tarım vs hayvancılık) not edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question