Examkin

Question

Difficulty: HardBirleşik Kelimelerin Yazımı

Resmî raporlar, akademik metinler ve kurumsal yazışmalarda birleşik kelimelerin yazımı, dilin doğru kullanımı açısından büyük önem taşır. Özellikle "iç, dış, sıra" sözcükleriyle kurulan birleşik kelimeler ile "ana, ön, öz" gibi niteleyici sözcüklerle oluşturulan terimlerin yazımında sıkça hata yapılmaktadır.

Bu açıklamaya göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Akademik personelin öz geçmiş dosyalarını sisteme yüklerken güncel formatı kullanmaları rica olunur.
  2. Disiplin yönetmeliğindeki değişikliklerin yanısıra, personelin özlük haklarına dair yeni düzenlemeler de yürürlüğe girdi.Answer
  3. C
    Proje kapsamında hazırlanan ön söz metninde, emeği geçen tüm kurum personeline teşekkür edilmiştir.
  4. D
    Kurumun ana bilim dalı kurullarında alınan tavsiye kararları, üst yönetim tarafından değerlendirilmektedir.
  5. E
    Geleneksel yöntemlerin ötesinde, sıra dışı çözüm önerileriyle sürecin verimliliğinin artırılması hedeflenmektedir.

Answer

İkinci cümlede yer alan 'yanısıra' kelimesi hatalıdır; bu kelimenin 'yanı sıra' şeklinde ayrı yazılması gerekir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre 'dış, iç, sıra' sözcükleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır. Bu nedenle 'yanı sıra' ifadesinin bitişik yazılması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik kelimeleri ve terimleri tespit etme
Ön söz, yanısıra, öz geçmiş, ana bilim dalı, sıra dışı.
Yazım yanlışı olan sözcüğü bulmak için önce birleşik yapıları belirlemek gerekir.
2
'Dış, iç, sıra' sözcükleriyle ilgili kuralı uygulama
Yanı sıra ve sıra dışı ifadeleri ayrı yazılmalıdır.
TDK kuralına göre dış, iç ve sıra sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır.
3
'Ana, ön, öz' niteleyicileriyle kurulan terimlerin kuralını kontrol etme
Ön söz, öz geçmiş ve ana bilim dalı ifadeleri ayrı yazılmalıdır.
Alt, üst, ana, ön, art, arka, yan, karşı, iç, dış, büyük, küçük, sağ, sol, peşin, bir, iki, tek, çok, çift sözlerinin başa getirilmesiyle oluşturulan terimler ayrı yazılır.
4
Hatalı kullanımı saptama
B şıkkındaki 'yanısıra' yazımı kurala aykırıdır.
Kural gereği ayrı yazılması gereken 'yanı sıra' bitişik yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Key Concept

İç, Dış ve Sıra Sözcüklerinin Yazımı

Hints

1
Cümlelerdeki 'iç', 'dış' ve 'sıra' sözcüklerinin geçtiği birleşik yapıları inceleyin.
2
TDK'ye göre 'yanı sıra', 'peşi sıra' ve 'ardı sıra' gibi ifadelerin nasıl yazılması gerektiğini hatırlayın.
3
'Dış, iç, sıra' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerin daima ayrı yazıldığını, 'yanısıra' şeklindeki bitişik yazımın yanlış olduğunu unutmayın.

Practice More

Benzer şekilde 'yanı sıra' ile karıştırılan 'ardı sıra' ve 'peşi sıra' kelimelerinin yazımını da TDK sözlüğünden kontrol ederek pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Sözcükleri 'ayrı mı bitişik mi' diye kontrol ederken, ikinci kelimenin gerçek anlamını koruyup korumadığına ve TDK'nin 'dış, iç, sıra' gibi özel anahtar kelime kurallarına odaklanabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Birleşik Kelimelerin Yazımı

More questions from this topic