Question

Difficulty: HardHükümsüzlük ve Türleri (Yokluk, Butlan)

Türk hukuk sisteminde bir hukuki işlemin kurucu unsurlarının mevcut olmasına karşın, işlemin emredici hukuk kurallarına, kamu düzenine veya ahlaka aykırı olması durumu ile işlemin kurucu unsurlarından birinin eksikliği nedeniyle hiç oluşmamış sayılması durumu arasındaki fark, yaptırım türlerinin belirlenmesinde esastır.

Buna göre, aşağıda verilen hukuki olay ve bu olaya bağlanan hükümsüzlük türü eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun olan bir kimsenin yaptığı taşınmaz satış sözleşmesi — Mutlak Butlan
  2. B
    Bir kimsenin ağır korkutma ve tehdit (ikrah) altında, istemediği bir borç senedini imzalamak zorunda kalması — Nispi Butlan
  3. C
    Resmi evlendirme memuru önünde yapılmayan, sadece dini törenle gerçekleştirilen bir evlilik işlemi — Yokluk
  4. D
    Ayırt etme gücüne sahip kısıtlı bir bireyin, vasisinin rızasını almadan kendi başına bağışlama yapması — Tek Taraflı Bağlamazlık
  5. Hali hazırda evli olan bir kişinin, resmi memur önünde ikinci bir evlilik yapması durumunda bu işlemin hukuki niteliği — YoklukAnswer

Answer

Evli bir kişinin yaptığı ikinci evliliğin yaptırımının 'yokluk' olarak belirtilmesi yanlıştır; bu işlemin yaptırımı 'mutlak butlan' olmalıdır.
Doğru cevap, ikinci evliliğin 'yokluk' ile malul olduğunu savunan seçenektir. Türk Medeni Kanunu m. 145/1 uyarınca, eşlerden birinin evlenme sırasında zaten evli olması durumu bir mutlak butlan sebebidir. Yokluk ise işlemin kurucu unsurlarındaki (evlilik için: farklı cinsler, irade beyanı, resmi memur) eksiklik halinde ortaya çıkar. İkinci evlilikte bu unsurlar tam olduğundan işlem 'yok' değil, 'ölü doğmuş' (mutlak butlan) sayılır.

Step-by-Step Solution

1
Kurucu unsurları kontrol et.
İkinci evlilikte resmi memur ve taraflar mevcuttur; bu nedenle işlem 'yok' hükmünde değildir.
Yokluk yaptırımı sadece işlemin kurucu unsurlarından biri (örneğin evlendirme memuru) eksik olduğunda devreye girer.
2
Emredici hukuk kurallarına uygunluğu denetle.
Türk Medeni Kanunu'na göre mevcut bir evlilik varken ikinci bir evlilik yapılamaz (emredici kural).
Kurucu unsurları tam olan ancak emredici kurallara, ahlaka veya kamu düzenine aykırı işlemler mutlak butlan ile maluldür.
3
Seçeneklerdeki eşleştirmeleri yaptırım türleriyle karşılaştır.
İkinci evliliğe 'yokluk' denilmesi, işlemin hukuki niteliğini yanlış tanımlamaktadır.
KPSS vatandaşlık sorularında en sık düşülen tuzak, kurucu unsuru tam olan aykırı işlemlere 'yokluk' denilmesidir.

Key Concept

Hükümsüzlük hallerinden Yokluk ve Mutlak Butlan ayrımı.

Hints

1
İşlemin 'doğup doğmadığına' mı yoksa 'kanuna uygun olup olmadığına' mı bakıldığını ayırt edin.
2
Yokluk için işlemin mutfağında bir malzemenin (kurucu unsur) eksik olması gerekir; Mutlak Butlan'da ise malzemeler tamdır ama yemek zehirlidir (kanuna aykırı).
3
İkinci evlilikte evlendirme memuru masada oturuyorsa işlem 'kurulmuştur'. Ancak kanun 'sen zaten evlisin' dediği için bu işlem mutlak butlanla geçersiz olur.

Practice More

Nispi butlan ile mutlak butlan arasındaki süre sınırları (hak düşürücü süreler) farkını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question