Question

Difficulty: HardMeridyenler ve Boylam Etkileri

Türkiye'nin matematik konumu göz önüne alındığında; aynı meridyen üzerinde yer alan iki farklı merkezde yıl boyunca yerel saatin aynı olmasına rağmen, Güneş'in doğuş ve batış saatlerinin sadece ekinoks tarihlerinde (21 Mart - 23 Eylül) aynı olması, diğer günlerde ise farklılık göstermesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Meridyen yaylarının boylarının birbirine eşit olması ve kutup noktalarında birleşmeleri
  2. Eksen eğikliğine bağlı olarak aydınlanma çemberinin mevsimlere göre kutup noktaları ile kutup daireleri arasında yer değiştirmesiAnswer
  3. C
    Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de yer alması sonucunda çizgisel hızın güneyden kuzeye doğru azalması
  4. D
    Ardışık iki meridyen arasındaki mesafenin Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe daralması
  5. E
    Merkezlerin yükselti ve yer şekilleri gibi özel konum özelliklerinin güneşin ufuk üzerindeki görünümünü değiştirmesi

Answer

Eksen eğikliğine bağlı olarak aydınlanma çemberinin mevsimlere göre kutup noktaları ile kutup daireleri arasında yer değiştirmesi
Aynı meridyen üzerindeki merkezlerde yerel saat her zaman aynıdır çünkü Güneş aynı anda en tepe noktasına gelir. Ancak Güneş'in doğuş saati gündüz süresine bağlıdır. Eksen eğikliği nedeniyle Dünya'nın aydınlanma çizgisi sadece ekinoks tarihlerinde tam meridyenler üzerinden (kutup noktalarından geçecek şekilde) geçer. Diğer tarihlerde aydınlanma çizgisi eğik olduğu için, aynı meridyen üzerindeki farklı enlemlerde Güneş'in doğuş anı farklılık gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Yerel saat ve boylam ilişkisini analiz et.
Aynı meridyen üzerindeki tüm noktalarda Güneş, gün içinde en tepe noktasına aynı anda ulaşır; bu yüzden yerel saat yıl boyu aynıdır.
Yerel saat sadece boylam derecesine bağlıdır.
2
Güneş'in doğuş saatinin bileşenlerini incele.
Güneş'in doğuş saati = Yerel Saat + Gündüz Süresi Etkisi.
Güneş'in ne zaman doğacağı sadece boylama değil, o günkü gündüz süresinin uzunluğuna da bağlıdır.
3
Aydınlanma çemberinin konumunu değerlendir.
Ekinokslarda (21 Mart, 23 Eylül) aydınlanma çemberi tam kutup noktalarından geçtiği için meridyenlerle çakışır. Diğer günlerde ise eksen eğikliği nedeniyle meridyenleri farklı açılarla keser.
Eksen eğikliği ve yıllık hareket nedeniyle aydınlanma çizgisi yer değiştirir.
4
Sonucu belirle.
Ekinoks dışı tarihlerde aynı boylamda olsalar bile, farklı enlemlerdeki merkezlerin gündüz süreleri farklı olduğu için Güneş farklı saatlerde doğar.
Aydınlanma çemberinin eğikliği, aynı boylamda yer alan merkezlerin aydınlık tarafa geçiş anlarını farklılaştırır.

Key Concept

Boylam ve Aydınlanma Çizgisi İlişkisi
Rate this question