Question

Difficulty: HardBirleşik Kelimelerin Yazımı

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Okyanus bilimciler, kıyı şeridinde görülen köpek balığı türlerinin göç yollarını uydudan takip ederek ekosistem dengesini inceliyor.
  2. B
    Hükûmetin aldığı olağanüstü kararlar, piyasalardaki belirsizliği gidererek ekonomik istikrarın yeniden tesis edilmesini sağladı.
  3. C
    Kurul, sunulan projenin mevcut bütçe sınırlarını aşması ve teknik eksiklikler içermesi sebebiyle başvuruyu reddetmek zorunda kaldı.
  4. D
    Yayınevi, eserin ikinci baskısına eklenen kapsamlı bir ön söz ile yazın dünyasındaki güncel tartışmalara yeni bir boyut kazandırdı.
  5. Müfettiş, dosyayı incelediğinde gerçeği yansıtmayan beyanları asıl ifadelerden ayırdetmekte zorlanmadı ve raporunu tamamladı.Answer

Answer

İçinde 'gerçeği yansıtmayan beyanları asıl ifadelerden ayırdetmekte zorlanmadı' ifadesi geçen cümlede 'ayırt etmek' birleşik fiili yanlış yazılmıştır.
Doğru cevap olan seçenekte 'ayırt etmek' ifadesi 'ayırdetmek' şeklinde bitişik yazılarak hata yapılmıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre; 'etmek, edilmek, eylemek, olmak, olunmak' yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiiller, ilk kelimesinde herhangi bir ses düşmesi veya türemesine uğramazsa ayrı yazılır. 'Ayırt' kelimesinde bir ses olayı yaşanmadığı için bu kelimenin ayrı yazılması gerekir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri tespit et.
Tespit edilen sözcükler: köpek balığı, olağanüstü, reddetmek, ön söz, ayırdetmek.
Yazım kuralı kontrolü için önce hedef kelimelerin belirlenmesi gerekir.
2
Yardımcı fiille kurulan birleşik fiillerin kuralını hatırla.
'Etmek' ve 'olmak' yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiillerde, eğer bir ses olayı (ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi) varsa bitişik, yoksa ayrı yazılır.
'Ayırt etmek' ve 'reddetmek' kelimelerinin kontrolü için bu kural temeldir.
3
Tespit edilen diğer kelimelerin TDK kurallarını uygula.
'Köpek balığı' (anlam korunduğu için ayrı), 'olağanüstü' (somut yer bildirmediği için bitişik), 'ön söz' (kural gereği ayrı) yazımları doğrudur.
Çeldiricilerin doğruluğunu teyit ederek kesin sonuca ulaşmak hedeflenir.
4
Hatalı olan kelimeyi belirle.
'Ayırt etmek' kelimesinde herhangi bir ses olayı olmadığı halde bitişik yazıldığı için hata yapılmıştır.
Kuralla uygulamanın çeliştiği nokta doğru cevabı verir.

Key Concept

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı

Practice More

Benzer şekilde 'terk etmek', 'arz etmek' ve 'fark etmek' gibi ses olayı barındırmayan birleşik fiillerin de ayrı yazıldığını hatırlayarak bu kuralı pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question